Yoğunluk: Revizyonlar arasındaki fark

k
düzenleme özeti yok
[kontrol edilmiş revizyon][kontrol edilmiş revizyon]
(Yoğunluk maddesiyle birleştirildi)
kDeğişiklik özeti yok
{{düzenle|Aralık 2014}}
{{geçmiş birleştir|Yoğunluk}}
'''Yoğunluk''' veya ''özkütle''', [[fizik]]te, belirli [[sıcaklık]] ve [[basınç]] altında birim [[hacim]]deki [[madde]] miktarıdır. Yoğunluk, [[maddenin karakteristik özellikleri|maddenin karakteristik özelliği]] olmasına rağmen yalnız yoğunluğu bilinen bir maddenin hangi madde olduğu anlaşılamayabilir. Bir maddenin hangi madde olduğunun anlaşılabilmesi için birden fazla ayırt edici özelliğinin incelenmesi gerekir. Sabit basınç ve sıcaklık altında; kütlesi artan bir maddenin hacmi de artar dolayısıyla, hacimle kütle doğru orantılı olduğu için yoğunluk değişmez.
 
İki tür yoğunluk vardır. Birincisi mutlak yoğunluktur ki, pratikte mutlak kelimesi kullanılmaz, sâdece yoğunluk denir. İkincisi ise bağıl yoğunluktur (nispi yoğunluk).
 
Sembolü <math>\boldsymbol{d}</math> harfi, birimi g/cm<sup>3</sup> ve ''m'' [[kütle]], ''v'' [[hacim]] olmak üzere formülü;
 
:<math>\boldsymbol{d}=\frac \mathbf{m} \mathbf{V}</math> şeklindedir.
 
Burada:
:<math>\boldsymbol{m}:</math> cismin toplam kütlesi (kg)
:<math>\boldsymbol{V}:</math> cismin toplam hacmidir (m<sup>3</sup>)
 
[[Uluslararası Birim Sistemi]]nde özkütle birimi ([[kilogram|kg]]/[[metreküp|m<sup>3</sup>]])'tür. Bunun yanında; (g/cm<sup>3</sup>) ve (kg/L) de sıkça kullanılır.
 
Özkütle hesaplama yolu ile bulunabilir, [[piknometre]] veya [[bomemetre]] gibi aletler yardımıyla da belirlenebilir.
 
Bir maddenin özkütlesi sıcaklığına bağlı olarak değişir. Sıcaklık artışı genellikle özkütleyi azaltır, ancak sıcaklığı arttıkça hacmi azalan ve özkütlesi artan maddeler de vardır.
 
Su ve havanın sabit basınç altındaki sıcaklığa bağlı özkütleleri aşağıda verilmiştir.
 
'''Suyun yoğunluğunun 1 Atmosfer basınç altında sıcaklığa bağlı olarak değişimi'''
 
{|class="wikitable" style="text-align:center" align="left"
! colspan="2"| Sıcaklık || Yoğunluk (1&nbsp;[[Atmosfer (birim)|atm]])
|-
! [[Celsius (birim)|°C]] !! [[Fahrenheit (birim)|°F]] !! kg/m³
|-
| 0.0 || 32.0 || 999.8425
|-
| 4.0 || 39.2 || 999.9750
|-
| 15.0 || 59.0 || 999.1026
|-
| 20.0 || 68.0 || 998.2071
|-
| 25.0 || 77.0 || 998.0479
|-
| 37.0 || 98.6 || 993.3316
|-
| 100 || 212.0 || 958.3665
|}
{{-}}
 
'''Havanın özkütlesinin 1 Atmosfer basınç altında sıcaklığa bağlı olarak değişimi'''
{|class="wikitable" style="text-align:center" align="left"
|-
!''T'' ([[Celsius (birim)|°C]]) !! ''ρ'' (kg/m³)
|-
| −10 || 1.341
|-
| −5 || 1.316
|-
| 0 || 1.293
|-
| 5 || 1.269
|-
| 10 || 1.247
|-
| 15 || 1.225
|-
| 20 || 1.204
|-
| 25 || 1.184
|-
| 30 || 1.164
|}
 
{{fizik-taslak}}
 
[[Kategori:Yoğunluk| ]]