"Reinhold Glière" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Yazım düzeltmeleri
(Yazım düzeltmeleri)
 
==Biyografi==
Glière, o zamanlarda [[Rus İmparatorluğu]]'na ait olan [[Kiev]]'de doğdu. Müzik aleti imalatçısı Ernst Moritz Glier'in (1834–1896)'nın oğludur. Babası [[Saksonya]] ([[Klingenthal]])'dan Rus İmparatorluğuna göç etmiş ve [[Varşova, Polonya]]'daki hocasının kızı olan Józefa (Josephine) Korczak (1849–1935) ile evlenmiştir. Vaftiz sertifikasında beliren asıl adı '''Reinhold Ernest Glier''' idi.<ref name="K. Gulinskaja 1986">S. K. Gulinskaja: ''Reinhold Morizevich Glier'' Moscow "Musika", 1986, (Rusça)</ref> 1900 civarında adının yazılışı ve okunuşunu Glière olarak değiştirmiş, bu yüzden kendisinin Fransız veya Belçika kökenli olduğuna dair (ilk defa [[Leonid Sabaneyev]] tarafından 1927'de dile getirilen) yanlış rivayete yol açmıştır.<ref>{{Kitap kaynağı| yazar= Stanley D. Krebs | başlık= Soviet Composers and the Development of Soviet Music | yer= London| yıl= 1970}}</ref>
 
Glier'in babasının evi, müzisyenler için bir buluşma yeriydi ve onun daha çocukken yaptığı ilk beste çalışmalarını dinleyecek ve eleştirecek küçük bir dinleyici kitlesi ev ortamında hemen her zamanan mevcuttu.<ref name="glierebio">{{Web kaynağı| başlık= Reinhold Gliere, biography | url=http://www.gliere.org.uk/biog.htm | erişimtarihi= 2014-10-16| arşivurl= http://www.webcitation.org/6TMvnwZEk | arşivtarihi= 2014-10-16 | dil=İngilizce}}</ref> Glier 1891'de Kiev müzik okuluna girmiştirgirdi, [[Otakar Ševčík]]'den keman dersleri aldı. 1894'te Moskova Konservatuarına girdi, orada [[Sergei Taneyev]] ([[kontrpuan]]), [[Mikhail Ippolitov-Ivanov]] (beste), [[Jan Hřímalý]] (keman), [[Anton Arensky]] ve [[Georgi Conus]] (ikisi de [[harmoni]] konusunda) gibi hocalardan ders aldı. 1900'de mezun oldu. Mezun olmadan evvel "Dünya ve Cennet" adlı, [[Lord Byron]] hakkindahakkında bir perdelik bir opera besteleyip bununla bestecilik dalında bir altın madalya alarak mezun oldu.<ref name="K. Gulinskaja 1986"/> Bunu izleyen yıl Glière [[Moskova]]'daki [[Gnesin Müzik Okulu]]'nde eğitmen oldu. Eski hocası Taneyev ona iki özel öğrenci buldu: [[Nikolai Myaskovsky]] ve 11 yaşındaki [[Sergei Prokofiev]]<ref>{{kitap kaynağı | yazar= Natalia Savkina | başlık= Prokofiev: His life and times | yayımcı= Paganiniana Publications Inc.| yer= New Jersey, USA | yıl= 1984 | isbn= 0-86622-021-6| dil=İngilizce}}</ref>, daha sonra Mussorsky de onun öğrencisi oldu.<ref name="lifeandtimes"/>
 
Glière 1904'te Varşova, Prag, ve çeşitli İtalyan ve İsviçre şehirlerini gezdi.<ref name="mosconsv">{{Web kaynağı | başlık=Глиэр Рейнгольд Морицевич | eser= Moskova Konservatuarı| url= http://www.mosconsv.ru/ru/person.aspx?id=34741 | erişimtarihi= 2014-10-16 | arşivurl= http://www.webcitation.org/6TN5PIz95 | arşivtarihi= 2014-10-16 | dil=Rusça }}</ref> 1905 ve 1908 yılları arasında Almanya'da ailesiyle yaşadı, Berlin'de [[Oskar Fried]] ile birlikte beste çalışmaları yaptı.<ref name="lifeandtimes">{{Web kaynağı| başlık= Glière, Life and Times| url=http://www.gliere.org.uk/life.htm| erişimtarihi = 2014-10-16 | arşivurl= http://www.webcitation.org/6TMuWXe05 | arşivtarihi= 2014-10-16 | dil=İngilizce }}</ref> idi, Glière, ''Senfoni No. 2'', Op. 25'ini sınıf arkadaşı [[Sergei Koussevitzky|Serge Koussevitzky]] adadı; Koussevitzky 15 Ocak 1908'de bu eserin prömiyerini yönetti. Glière'in 1 no'lu senfonisi 1908'de İngiltere'de Queens Hall promenad konserinde icra edildi.<ref name="lifeandtimes"/> Moskova'ya geri dönüşünde Glière, Gnesin Okulu'na geri gitti. Sonraki yıllarda bir dizi beste yaptı: ''Sireny'', Op. 33 (1908), ''Ilya Muromets'', Op. 42 (1911) ve bale-pantomim ''Chrizis'', Op. 65 (1912). ''Sireny'' ile 1912'de Glinka ödülünü kazandı.<ref name="mosconsv"/> 1912'de Kiev Müzik Okulu'nda hoca oldu, bu okul kısa süre sonra Kiev Konservatuarı statüsüne geçti. 1913-1920 arasında Konservatuarın müdürü oldu.v<ref name="glierebio"/> Öğrencileri arasında [[Levko Revutsky|Levko (Lev) Revoutski]], [[Borys Lyatoshynsky]] ve (Batı'da [[Vernon Duke]] adı ile tanınan) Vladimir Dukelsky oldu.
 
1920'da Glière [[Moskova Konservatuvarı]]'na beste profesörü olarak geçti ve ve orada aralıklı olarak 1941'e kadar ders verdi. Moskova'dayken [[Boris Alexandrovich Alexandrov|Boris Alexandrov]], [[Aram Khachaturian]], [[Alexander Davidenko]], [[Lev Knipper]] ve [[Alexander Mosolov]] onun öğrencileri arasında yer aldı.<ref name= "Averianova"/> Bir süre Proletkult örgütünde ve Halk Eğitim Komiserliği'nde de görev aldı. Proletkult ve daha sonra Doğu Emekçilerinin Komünist Üniversitesi için azınlık milletlerin özgün meldilerinimelodilerini toplamakta önemli katkıları oldu.<ref name="russiancomp"/>
 
1917'den sonra Glière hiç Batı'yı ziyaret etmedi, diğer bazı Sovyet bestecilerinden farklı olarak. Aksine, Sibirya ve Sovyetler Birliği'nin diğer ücra köşelerinde konserler verdi, bunu bir eğitim misyonu saydı. 1920'li yillarda Glière, Sovyet hükümetinin milliyetçi politikalarından esinlenerek Azerbaycan'ın folklorunu çalışmaya karar verdi.<ref name="glierebio"/> 1923'de Azerbaycan Halk Eğitim Komiserliği tarafından [[Baku]]'ya, bir Azeri millî opera prototipi bestelemek için davet edildi. Yaptığı [[etnoloji]]k araştırmanın sonucu, günümüzde Sovyet-Azerbaycan milli opera geleneğini temel taşlarından sayılan dört perdeli ''Şah-Senem'' operası oldu (1925). Bu eserde [[Mikhail Glinka|Glinka]]'den [[Alexander Scriabin|Scriabin]]'e uzanan Rus klasik müzik geleneği ile Azeri halk şarkıları ve bazı senfonik oryantalist ezgiler birleşmiştir. 1926'da Baku'da sahneye konan ''Şah Senem'', [[tar]] ve [[kemençe]] gibi yerel enstrümanlara da orkestrada ilk defa yer vermiştirverdi.<ref name="russiancomp">{{kitap kaynağı | bölüm= Reinhold Glière| yazar= Nicolas Slonimsky | başlık=Russian and Soviet music and composers | sayfa=| yayımcı=Psychology Press | yıl=2004 | isbn=9780415968669 | url= http://books.google.com/books?id=f_sSFUT_iT8C&pg=PA34 | dil=İngilizce }}</ref> Glière 1930'ların sonuna kadar [[Özbekistan]]'da "müziksel kalkınma yardımcısı" olarak çalıştı. Bu çalışmalarının sonucunda "müzikli drama" ''Gülsara'' ve ''Leyla ve Mecnun'' operaları oratayaortaya çıktı,. Her heriki ikisieser de [[Özbek]] besteci [[Talipcan Sadıkov]] ile birlikte bestelenmişlerdibestelendi. Glière, Ukrayna Kozak folkloruna da ilgi duymuştuduydu. Senfonik eseri "Kozaklar" (1921)ö, Ressam [[Repin]]'in [[Zaparojya Kazakları]] tablosundan esinlenmiş olan ''Zaparojsti'' (1941) ve ''Taras Bulba'' balesi (1952) adlı senfonik şiiri için Ukrayna millî müziğinden unsurlar kullanmıştırkullandı.<ref name="glierebio"/><ref name= "Averianova">{{Web kaynağı| başlık=Reinhold Glière | yazar=O. Averianova |url= http://www.belcanto.ru/glier.html| erişimtarihi = 2014-10-16| arşivurl= http://www.webcitation.org/6TN3Hf9sG | arşivtarihi = 2014-10-16 | dil = Ukraince}}</ref> Glière\, bu çalışmaları sonucunda millî geleneklerinin korunmasının önemine kanikâni olmuştu; ''Festival Uvertürü'' (1937) ve ''Halkların Dostluğu'' (1941) eserlerinde Rus, Ukrayna, Azeri ve Özbek ezgileri üzerine inşa edilmiştir.<ref name= "Averianova"/>
 
Glière, Sovyet balesinin gelişmesinde öenmliönemli katkılar yapmıştıryaptı. 1927'de balerin [[Yekaterina Vasilyevna Geltzer]]'den esinlenerek ''Krasny mak'' (''[[Gelincik]]'') balesinin müziğin yazdı. (buBu ismin [[haşhaş]] ile olan çağrışımına engel olmak için sonradan adını ''Krasny tsvetok'' (''Kırmızı Çiçek'', 1955) olarak değiştirdi.) ''Gelincik'' "devrimci bir konu hakkında ilk Sovyet balesi" olarak övülmüştür.övülmüştürr, Rus ve Çin halklarının dostluğunu ele alan bu bale, çağdaş temalı ilk Sovyet balesi sayılır. Glière'in hem Rusya hem dünya çapında en meşhur eserinin bu olduğu söylenebilir. Bestenin bir parçası, ''Yabloçko'' ("küçük elma") adlı eski bir Rus halk şarkısının düzenlemesidir; bas sesli bir tema sunumu ile başlar, ardından gelen bu temanın çılgınca varyasyonları, güçlü bir orkestal doruk noktası ile son bulur. Bu parça, bale notalarında, aynı derecede yaygın bilinen "Rus Denizcinin Dansı" olarak adlandırılır. ''Yablochko,'' Glière'in en iyi bilinen eseridir ve dünya çapında pek çok senfoni orkestrasınca bir "bis" (tekrar) parçası olarak çalınır. Bale pantomim ''Chrizis'' ''Gelincik'' 'ten hemen sonra, geç 1920'lerde yeniden düzenlendi. Besteci, 1931'de [[Lope de Vega]]'dan esinlenerek ''Komedyenler'' adlı popüler baleyi yazdı (daha sonradan bunu yeniden yazıp adını ''Kastilyalı Kız'' olarak değiştirdi). Glière'in bale tarzına yaptığı diğer iki önemli katkı, ''Bronz Süvari'' ve ''Bu şehre ilahi'' adlı eserleridir.
 
1930'lu yılların ikinci yarısında Glière konçerto tarzına ağırlık verdi. Harp (1938), çello (1946) ve korno (1951) için konçertoları sıkça icra edilmiştir. Soprano''Koloratura soprano ve orkestra için orketrasıkonçerto'' (1943) bestecinin bu alandaki en büyükönemli eseri sayılır.<ref name="Averianova"/>
 
1938'den 1948'e kadar Glière, Sovyet Besteciler Derneği'nin Organizasyon Komitesi başkanıydı. İhtilalden önce Glière üç kere [[Glinka Ödülü]] ile onurlandırıldı. Hayatının son yıllarında sıkça ödüller aldı. 1937'de Kızıl Bayrak Şeref Ünvanı'nı aldı.<ref name="lifeandtimes"/> [[Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti|Azerbaycan]] (1938), [[Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti|Rus Sovyet Cumhuriyeti]] (1936), [[Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti|Özbekistan]] (1937) ve SSCB'de (1938) Halkın Sanatçısı ilan edildi. 1941'de kendisine "Sanat Bilimleri Doktorası" verildi. 1946'da ''Ses ve Orkestra için Konçerto'', 1948'de ''Dördüncü Yaylı Çalgı Dörtlüsü'' ve 1950'de ''Bronz Süvari'' için birinci dereceli [[Stalin Ödülü|Stalin Ödülleri]] kazandı.
 
[[Sergei Taneyev|Taneyev]]'in öğrencisi ve [[Sankt Petersburg]]'lu yayıncı [[Mitrofan Belyayev]]'in yakın çevresinin bir üyesi olmasından dolayı, Glière'in bir oda müzisyeni olması bekleniyordu. Opus 1 Altılısı hakkında yazan Arensky, "Taneyev'in etkisi görülebiliyor ve bu Glière için bir övgü olarak anlaşılmalıdır" demiştir. Ancak, Taneyev'in aksine, Glière millî Rus geleneğini çekici bulmaktaydı ve bunda hocaları Ippolitov-Ivanov and Arensky'nin etksi görülebilirgörüllmüştür (ikisi de Rimsky-Korsakov'un öğrencileriydi). Glière'in 1. Senfonisi hakkında [[Alexander Glazunov]] "göze batan derecede Rus tarzı" ifadesini kullanmıştır. Bunların ardından, (Glazunov'a adamış olduğu) 3. Senfonisi ''Ilya Muromets'' ile millî Rus geleneği ve empresyonistik bir inceliği birleştirmiştir. Bu eser dört tablo hâlinde Rus kahramanı [[İlya Muromets]]'in hayatı ve ölümünü betimlemektedir. Hem Rusya hem dışarda geniş çaplı olarak sahnelenen bu çalışması ona dünya çapında şöhret kazandırdı. Eser, [[Leopold Stokowski]]'nin repertuarındaki favori parçalardan biri olmuş, Stokowski, Glière'in onayıyla bu parçayı yarı uzunluğuna indirmiştir. İlya Muromets'in günümüzdeki efsanevi şanında bu eserin 80 dakikalık orijinal çalışmanın büyüklüğünün de etkisi vardır. Eser modern tonal bir yapı, heybetli [[Wagner]]'ci bir orkestrasyon ve uzun [[Lirik şiir|lirik]] ezgiler içermektedir.
 
Ekim devriminden sonraki politik angajmanınakatılımcılığına rağmen, Glière geç 1920'lerde sürenbaş gösteren, Çağdaş Müzik Derneği ile Rus Proleter Müzisyenler Derneği arasındaki ideolojik mücadeleden uzak durdu. Glière başlıca anıtsal [[opera]]lar, [[bale]]ler ve [[kantata]]lar bestelemeye yoğunlaştı. Senfonik tarzı, [[Slavlar|Slavonik]] destanlarla nağmeli lirizmin bir bileşimidir. Zengin, renkli harmoniler, orkestral tonlar ve geleneksel biçimleri birleştirir. Bu özellikleri onun hem çarcı hem Sovyet otoritelerince kabulünü sağlamış, aynı zaman da Sovyet rejimi sırasında şiddetli baskı gören pekçok bestecinin ona içerlemesine neden olmuştur. Devrim öncesi millî Rus ekolünün son gerçek temsilcisi olarak, Glière "formalizm" ("modernlik" veya "burjuva yozluğu" terimlerine denk gelen anlamıyla) eleştirilerinden muaftı. Bu sayede 1936 ve 1948 yıllarındaki tasfiye olayları Glière'e dokunmadı. Hatta, 1938'de Moskova Besteciler Birliği'nin Yönetim Kurulu başkanı oldu.<ref name="lifeandtimes"/>
 
Glière 1941'de emekli oldu, 1956'da Moskova'da öldü.<ref name="lifeandtimes"/>
19.235

değişiklik