"İnce ayarlı evren" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
İnce-ayarlı evren iddiasının öncülü farklı; [[ Dimensionless physical constant|boyutsuz temel fiziksel sabitler]]<nowiki/>deki ufak bir değişimin Evren'i kökünden farklı bir yer haline getireceği yönündedir. [[Stephen Hawking]]'in yazdığı gibi: <nowiki>''</nowiki> Bilim yasaları, şu an bildiğimiz, birçok temel rakamları içerir. [[Elektron]]<nowiki/>un [[Elektriksel yük|yük]] büyüklüğü, [[Elektronik ticaret|elektron]] ve [[proton]]<nowiki/>un [[Kütle|kütlel]]<nowiki/>eri oranı gibi... Kayda değer bir gerçek şu ki bu rakamların sahip olduğu değerler hayatın gelişimi için çok iyi bir biçimde ayarlanmış görünüyor.<nowiki>''</nowiki> <ref>Stephen Hawking, 1988.'' Zamanın Kısa Tarihi ''(''A Brief History of Time),Bantam Books '''''p.125 (sayfa 125) '''[[ISBN 0-553-5340-X ]]<nowiki> ::''</nowiki>The laws of science, as we know them at present, contain many fundamental numbers, like the size of the electric charge of the electron and the ratio of the masses of the proton and the electron. ... The remarkable fact is that the values of these numbers seem to have been very finely adjusted to make possible the development of life.<nowiki>''</nowiki></ref>
 
Örneğin eğer [[güçlü nükleer kuvvet]] var olduğundan %2 daha güçlü olsaydı (mesela [[Çiftlenim sabiti]]'nin temsil ettiği güç %2 daha geniş olsaydı) diğer sabitler aynı kaldığında [[Helyum izotopları|diproton]]<nowiki/>lar sabit kalacak ve [[hidrojen]]; [[döteryum]] ve [[helyum]] yerine bunlarla [[füzyon]] geçirecekti. <ref name=":0">Paul Davies, 1993. ''The Accidental Universe'', Cambridge University Press, p70-71</ref> Bu şiddetli bir şekilde yıldızların fiziğini değiştirecek ve muhtemelen dünyada gözlediğimize benzer bir hayatın oluşmasını imkansızlaştıracaktı. Di-proton'un varlığı hidrojenin döteryuma yavaş füzyonunu kısa devre yaptıracaktı. Hidrojen kolaylıkla füzyon yapacak yani Evren'deki bütün [[hidrojen]]<nowiki/>ler [[Büyük Patlama|Big Bang]]'in ilk bir kaçbirkaç dakikasında tükenecekti. <ref name=":0" /> Durağan olmayan strange, charm, top, bottom [[Kuark]]<nowiki/>larının ve mu ve tau [[Lepton]]<nowiki/>larının özelliklerine açıklık getiren temel sabitlerin Evrendeki ve madde yapısındaki rolleri görülecektir.
 
Fizikçilerin henüz kaç tane bağımsız fiziksel sabitin olduğunu bilmemeleri bu fikrin kesin formülasyonunu zora sokmaktadır. Güncel tanecik fiziğinin [[Standart Model|standart model]]<nowiki/>i 25 tane ayarlanabilir parametreye ek olarak yerçekimi için [[kozmolojik sabit]]<nowiki/>e de sahiptir. Bununla birlikte standart model matematiksel olarak kesin hükümler(ör.çok yüksek enerjiler, [[kuantum mekaniği]] ve [[Genel görelilik|genel göreliliğin]] ilişkili oluşu) içinde olmadığı için fizikçilerin bunun [[sicim kuramı]], [[kuantum çekim döngüsü]] ve [[büyük birleşik kuram]] gibi bazı teorilerle altının doldurulduğuna inanmaktadırlar. Bunun yanı sıra bazı aday teorilerde bağımsız fiziksel sabitlerin asıl sayısı bir gibi çok küçük bir sayı olabilmektedir. Örneğin, kozmolojik sabit temel bir sabit olmasına karşın bu sabitin hesaplanmasında diğer sabitlerin kullanılması girişiminde bulunulmuştur. Bu hesaplamaların sahiplerinden birine göre de kozmolojik sabitin bu denli küçük oluşu bize standart modeldeki parametrelerin dikkat çekici derecede kesin oluşunu ve aralarındaki umulmadık ilişkiyi göstermektedir.<ref>Larry Abbott, "The Mystery of the Cosmological Constant," Scientific American, vol. 3, no. 1 (1991): 78.</ref>
32.557

değişiklik