"Danzig Serbest Şehri" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Şehrin adı Türkçe'de en çok tercih edilen çeviri olan Danzig Serbest Şehri şeklinde düzenlenmiştir.
(Yeni sayfa: "{{Eski ülke bilgi kutusu |kendi_dilindeki_adı = ''Freie Stadt Danzig''{{nbsp|2}}<small>(Almanca)</small><br/>''Wolne Miasto Gdańsk''{{nbsp|2}}<small>(Lehçe)</smal...")
 
(Şehrin adı Türkçe'de en çok tercih edilen çeviri olan Danzig Serbest Şehri şeklinde düzenlenmiştir.)
}}
 
'''Özgür Danzig Serbest Şehri''' ({{lang-de|Freie Stadt Danzig}}; {{lang-pl|Wolne Miasto Gdańsk}}) [[Baltık Denizi]] kıyısındaki liman kenti Danzig (bugünkü [[Gdańsk]], [[Polonya]]) ve etrafındaki 200 kadar kasabanın oluşturduğu, 1920 ile 1939 hüküm sürmüş yarı bağımsız bir şehir devleti. [[I. Dünya Savaşı]]'ndan sonra 1919'da imzalanan [[Versay Barış Antlaşması]]'nın 100. maddesi (III. Bölümün XI. Alt Bölümü) uyarınca kurulmuştur.<ref>{{cite book| title = Danzig&nbsp;– Biographie einer Stadt| url = http://books.google.com/?id=9ifeo6zdSMcC| date = Şubat 2011| publisher = C.H. Beck| language = Almanca| isbn = 978-3-406-60587-1| page = 189| last1 = Loew| first1 = Peter Oliver| authorlink1 = Peter Oliver Loew }}</ref><ref>{{cite book| title = Das Bistum Danzig in Lebensbildern| url = http://books.google.com/?id=VMvgZQrdkxcC| year = 2003| publisher = LIT Verlag| language = Almanca| isbn = 3-8258-6284-4| page = 8| last1 = Samerski| first1 = Stefan }}</ref>
 
Danzig ve etrafındaki köyler, kasabalar ve diğer yerleşimlerden oluşan ÖzgürSerbest Şehir'de Almanlar nüfus olarak çoğunluğa sahipti. Antlaşma bölgeyi I. Dünya Savaşı sonrası [[Almanya]]'sından ([[Weimar Cumhuriyeti]]) ve yeni bağımsızlığına kavuşmuş [[İkinci Polonya Cumhuriyeti]]'nden (iki dünya savaşı arası Polonya) ayırmış ancak kente bağımsızlık vermemiştir.<ref>{{cite book| title = Public International Law| url = http://books.google.com/?id=zd5nwF7o3_8C| date = 2010-07-21| publisher = Routledge| isbn = 0-203-84847-0| page = 199| last1 = Kaczorowska| first1 = Alina }}</ref> ÖzgürSerbest Şehir [[Milletler Cemiyeti]] idaresine teslim edilmiştir ancak Polonya'ya [[gümrük birliği]] yoluyla bağlanmıştır.
 
Polonya'ya kentin ulaşımını, iletişimini ve liman faaliyetlerini sürdürmesi ve gelişmesi için tam yetki verilmiştir.<ref name="Versailles">{{cite web |url=http://www.yale.edu/lawweb/avalon/imt/partiii.htm |title=The Versailles Treaty June 28, 1919: Part III |accessdate= 3 Mayıs 2007 |author=[[Yale Law School]] |work=[[The Avalon Project]]}}</ref> ÖzgürSerbest Şehir, nüfusunun yaklaşık yüzde 95'inin Alman olduğu bilinmesine rağmen Polonya'ya iyi durumda bir deniz limanına erişim kazandırmak amacıyla yaratılmıştır.<ref>{{cite book| last = Chestermann| first = Simon| title = You, the People; United Nations, Transitional Administration and State building| url = http://books.google.com/?id=DatHSnAojnYC| accessdate = 2011-04-26| year = 2004| publisher = Oxford University Press| isbn = 978-0-19-926348-6| page = 20 }}</ref> Alman çoğunluk Almanya'dan koparılmış ve Leh azınlığın ayrımcılığına maruz kalmış, bu durum özellikle 1935-1936 arası Nazi Partisi'nin güç kazanmasıyla hissedilmiştir.<ref>Levine, Herbert S., ''Hitler's Free City: A History of the Nazi Party in Danzig, 1925-39'' (University of Chicago Press, 1970), p. 102.</ref>
 
Polonya kent ve liman üzerinde tam kontrole sahip olmadığı için 1921'de [[Gdynia]] limanını inşa etmeye başlamıştır.
 
1933'te kentin yönetimi yerel Nazi Partisi'ne geçmiş ve bu problem demokratik muhalefetle bastırılmıştır. Kentte artan [[antisemitik]] baskı ve zulüm birçok [[Yahudi]]'nin bölgeyi terketmesine neden olmuştur. 1939'da [[Polonya'nın işgali|Polonya'nın Almanya tarafından işgali]]yle Naziler ÖzgürSerbest Şehir yönetimini yıkıp bölgeyi yeni kurulan [[Reichsgau Danzig-West Prussia]]'ya bağlamıştır. Almanlar Lehleri ve Yahudileri insan altı olarak sınıflandırmışlar ve onları ayrımcılığa maruz bırakmış, zorla çalıştırmış ya da imha etmiştir.
 
Kentin 1945'in ilk aylarında [[Kızıl Ordu]] tarafından fethedilmesiyle birçok vatandaş kaçmış ya da öldürülmüştür. Savaş öncesi Leh azınlık kente geri döndükçe sağ kalan Almanlar sınırdışı edilmiştir. Kent [[Postdam Antlaşması]] ile Polonya'nın parçası olmuş ve Almanlar'dan dolan boşluğu doldurmak üzere Leh yerleşimciler kente gelmiştir.
== Nüfus ==
{| class="wikitable" border="1"
|+ 1 Kasım 1923 tarihli ÖzgürSerbest Danzig Şehri sayımlarına göre nüfusun konuşulan dile göre dağılımı<ref name="Mason 1946"/>{{rp|11}}
|- style="vertical-align: top;"
! scope="col" | Milliyet
Anonim kullanıcı