"Çince" sayfasının sürümleri arasındaki fark

Genişletildi.
(→‎Çin alfabesi: Gereksiz "ve" bağlacı silindi.)
(Genişletildi.)
{{Dil bilgi kutusu
|dilin adı = Çince
|kendi dilindeki adı = 汉语/漢語 yadaya da 中文
|telaffuz = Hànyǔ or Zhōngwén
|ülkeler (ülke) = [[Çin]], [[Tayvan]], [[Singapur]], [[Hong Kong]], [[Makao]], [[Malezya]]
|bölge = [[Güneydoğu Asya]]
|etnisite = [[Han Ulusu]]
|kişi sayısı = 1,.197,.392,.400
|tarih = 1984-2000
|kaynak = <ref>http://www.ethnologue.com/language/zho A macrolanguage of China</ref>
|aile rengi = Çin-Tibet
|aile1 = [[Çin-Tibet dilleri]]
|haritaboyutu = 250px
|haritabaşlığı = {{legend|#0E0069|Birinci Anadili olan ülkeler.}}
{{legend|#7FABAB|Çince konuşan nüfusun 5,.000,.000 olduğu yerler.}}
{{legend|#9fceff|Çince konuşan nüfusun 1,.000,.000 olduğu yerler.}}
{{legend|#D5E8FF|Çince konuşan nüfusun 500,.000 olduğu yerler.}}
{{legend|#F7D5FF|Çince konuşan nüfusun 10,.000 olduğu yerler.}}
{{legend|#0080ff|Önemli şekilde Çince konuşulan yerler.}}
|harita2 =
''Bu madde günlük dilde kullanılan Çince hakkındadır. Çin'de konuşulan ''Sinitik diller'' hakkında bilgi almak için [[Çin Dilleri|bu maddeye]] bakınız.''
 
'''Çince''' (Çince: 汉语 / 漢語, [[pinyin]]: hàn yǔ, diğer adları: 中文, 國文, 华文, 华语), [[Çin]]'de ve çevresinde yaşayan 1bir milyardan fazla kişi tarafından konuşulan binlerce ufak dilin tümüne birden verilen addır ve bunlar tek bir dil sayılırsa, dünyadaDünya'da en çok konuşulan dildir.
 
[[Dünya]]'daki her beş kişiden birinin [[anadil]]i olarak konuştuğu Çince, tamamen ayrı birer dil olarak kabul edilebilecek kadar farklı "dilcik"lerden oluşmuştur. Bu yüzden Çincenin bir dil değil, bir dil ailesi olduğu iddia edilir. En çok konuşulanı Mandarindir;[[Mandarin]], ancakyaklaşık 850.000.000 kişi tarafından konuşulur. Daha sonra [[Şanghay]] ve civarındaki 90.000.000 insan tarafından konuşulanı Wu lehçesidir. göçmenGöçmen topluluklarındatopluluklarda en çok [[Kantonca]] kullanılır. Bunun sebebi [[göç]] eden [[Çinliler]]in genelde güney kesimlerden olmasıdır. Bu dil, [[Çin-Tibet dilleri ailesi]]nin koluna dahildir.
 
Çince'nin en çok konuşulanı Mandarindir. Yaklaşık 850 milyon kişi tarafından konuşulur. Daha sonra konuşulanı Wu lehçesidir. [[Şanghay]] ve civarındaki 90 milyon insan tarafından konuşulur. Çince, dünyanınDünya'nın en çok konuşulan dili olduğundan [[Birleşmiş Milletler]]'in aynı zamanda resmiresmî dillerinden biridir.
== Etkileri ==
Çin dilinin zamanında Doğu Asya dilleri üzerinde etkisi çok olmuştur. Gerek alfabesi ile, gerek dil yapısı ile birçok uzak doğu ülkesinin dilini etkilemiştir. Çin dilinin [[Korece]], [[Japonca]], [[Vietnamca]] gibi dillerin üzerinde etkisi görülmektedir.
Her ne kadar [[Vietnamca]] latinLatin harfleri ile yazılıyor olsa da Çince, Modern [[Vietnamca]] sözlüğünün %60'ını oluşturur. [[Japonca]] ve [[Korece]] ise Çin dilinden alfabe olarak etkilenmişlerdir. [[Japonca]]nın karakterler[[Kanji|Kanji ilealfabesi]] karakterleriyle Çince karakterler, mânâları ve okunuşları Çinceden çoğu zaman farklı olsa da şeklen birbirlerine çok benzerler. Aynı şekilde [[Korece]] karakterlerdekarakterler de Çinceye benzer; fakat bu benzerlik Japon dilindekinden biraz daha azdır. [[Korece]] sözcüklerinkelimelerin çoğunun kökenini Çince sözcükler oluştururkelimelerdir.
 
== Çin alfabesi ==
[[Çin yazısı]] bu dile has bir yazı sistemidir. Bu sistemin 3500 yılı bulan bir tarihi vardır. Çin dilindeki harflerkarakterler yan yana gelerek kelimeyi oluşturmazlar. Çin dilinde her kelime için farklı bir harfkarakter vardır. Çince'ninÇincenin geleneksel ve [[Mao]] tarafından yaptırılan basitleştirilmiş karakterlerkarakterleri vardır. 1954 yılından önce Çince, geleneksel karakterler ile yazılıyordu. [[Çin Halk Cumhuriyeti]] bunları kolaylaştırmış ve basitleştirilmiş karakterlere dönüştürmüştür. İyi eğitim almış bir Çinli okuyucu 50005.000 ileilâ 70007.000 karakterikarakter bilir. Çince bir gazete okuyabilmek için en az 30003.000 karakter öğrenilmelidir.
 
== Çincenin lehçeleri ==
Çin dili bölgelerine göre farklılık gösterir. Çin'de en popüler olan lehçe Mandarin'dirMandarindir. Çin dilinin hangi bölgelerbölgelerde ne kadar bir nüfus tarafından konuşulduğu şöyledir:
* [[Mandarin]]: Çin'in büyük bir bölümünü kapsar. 850 milyon.000.000 kişi tarafından konuşulur.
* Wu: Shangay ve civarındaki 90 milyon.000.000 kişi tarafından konuşulur.
* Yue ([[Kantonca]]): Çin'in Guangxi Zhuang özerk bölgesinde 70 milyon.000.000 kişi tarafından konuşulur.
* Min: Tayvan ve Fujian eyaletlerinde 58 milyon.000.000 kişi tarafından konuşulur.
* Jin: Çin'in Shanxi ve Gansu eyaletindeki 45 milyon.000.000 kişi tarafından konuşulur.
* Xiang: Çin'in Hubei ve Hunan eyaletlerinde 36 milyon.000.000 kişi tarafından konuşulur.
* Hakka: Çin'in Guangdondg eyaletinde 35 milyon.000.000 kişi tarafından konuşulur.
* Gan: Çin'in Jiangxi eyaletindeki 33 milyon.000.000 kişi tarafından konuşulur.
* Pinghua: Çin'in Guangxi Zhuang özerk bölgesindeki 3 milyon.000.000 kişi tarafından konuşulur.
 
== Ayrıca bakınız ==
* [[Çince karakterler]]
* [[Çin dilleri]]
* [[Çince karakterler]]
 
== Dış bağlantılar ==
=== Telaffuz ===
* [http://www.youtube.com/watch?v=b9Ayvjy-Dgs Eğitici video] : altı dakikada pinyin telaffuz.
=== Sözlükler ===
* [http://www.mdbg.net/chindict/chindict.php?page=chardict MDBG free online Chinese-English dictionary]
{{Birleşmiş Milletler'in resmî dilleri}}
 
== KaynakçaKaynaklar ==
{{Kaynakça|3}}
 
{{Çin-taslak}}
9.865

değişiklik