"Osman Bölükbaşı" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
düzen
k (düzen)
| dipnotlar =
}}
'''Osman Bölükbaşı''' (d. 1913, [[Mucur, Kırşehir|Mucur]] - 6 Şubat 2002, [[Ankara]], lakapları: [[Nazar Boncuğu]], "[[Türkiye Radyo Televizyon Kurumu|TRT]] Osman") uzun ömrü, renkli kişiliği, hazır cevaplılığı ve sürekli muhalefet anlayışı ile Türkiye siyasetinde iz bırakmış bir siyasetçidir. Halk arasında ''Anadolu Fırtınası'' lakabıyla tanınmıştır .{{fact}}.
 
1913'te [[Hasanlar, Mucur|Hasanlar Köyü]]'nde doğdu. Orta öğrenimini [[İstanbul Erkek Lisesi]]'nde tamamladı. Yüksek öğrenimini [[Fransa]]'daki [[Nancy Üniversitesi]] Fen Fakültesi Matematik Bölümü'nde yaptı. Buradan 1937'de mezun oldu. 1938'de [[Türkiye]]'ye dönerek [[Kandilli Rasathanesi]]'nde asistan olarak çalışmaya başladı. 1940'ta [[Haydarpaşa Lisesi]]'nde öğretmenlik yapmaya başlayan Bölükbaşı, 1946'da [[Demokrat Parti (1946)|Demokrat Parti]]'ye ([[DP]]) girdi. Parti genel müfettişliğine atandı. Ancak, [[Cumhuriyet Halk Partisi]] iktidarına karşı sert bir politika izlenmesini isteyen bir grubun içinde 1947'de DP'den ayrıldı.
 
Temmuz 1948'de [[Millet Partisi (1948)|Millet Partisi]]'nin kurucuları arasında yer alan Bölükbaşı, 1949'da [[İsmet İnönü]] ve [[Celâl Bayar]]'a komplo düzenlemek iddiasıyla tutuklandı, ancak kısa bir süre sonra serbest bırakıldı. [[1950 Genel Seçimleri]]'nde Millet Partisi'nin tek millet vekili olarak [[Kırşehir]]'den [[TBMM]]'ye girdi. Millet Partisi laikliğe aykırı politika ürettiği gerekçesiyle 1953'te kapatıldı.
 
Bölükbaşı bunun üzerine Şubat 1954'te bir grup eski Millet Partisi üyesi ile birlikte [[Cumhuriyetçi Millet Partisi]]'ni kurdu. Bu partinin genel başkanlığına getirilen Bölükbaşı, [[1954 GenelTürkiye Seçimlerigenel seçimleri|1954 genel seçimlerinde]]'nde bu ilin neredeyse bütün oylarını alarak yeniden Kırşehir milletvekili seçilince, Demokrat Parti hükümetihükûmeti Kırşehir'i ilçe yaptı ve [[Nevşehir]]'e bağladı. Kırşehir 3 yıl boyunca ilçe olarak kaldı. Bu dönemde hükümetehükûmete eleştiriler yönelten Bölükbaşı da Temmuz 1957'de TBMM'ye hakaretten tutuklandı. Kırşehir, Haziran 1957'de yeniden il durumuna getirildi, ancak eski kazalarından [[Avanos]], [[Kozaklı]] ve [[Hacıbektaş]] Nevşehir’de kaldı. Osman Bölükbaşı’nın köyü [[Hasanlar, köyüHacıbektaş|Hasanlar]] köyü de yeniden il olan Kırşehir’eKırşehir'e bağlanmayarak Nevşehir’eNevşehir'e bırakıldı. Bu durumda, Ekim [[1957 Genel Seçimleri]]'nde Bölükbaşı, Cumhuriyetçi Millet Partisi'nden seçilen 4 milletvekilinin arasında yer aldı. Seçim günü hapiste olduğu için milletvekili yeminini [[Ankara Merkez Cezaevi]] 10. Koğuşu’ndakoğuşunda mahkûmların önünde yaptı.
 
1958'de DP'ye karşı güçbirliği oluşturmak amacıyla CMP'nin [[Türkiye Köylü Partisi]] ile birleşmesiyle kurulan [[Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi]]'nin ([[CKMP]]) Genel Başkanlığına getirilen Bölükbaşı, 1959'da 10 ay hapis cezasına çarptırıldı.
 
[[27 Mayıs Darbesi]]'nden sonra [[Kurucu Meclis]] [[Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi]] Temsilciliği (6 Ocak 1961-15 Ekim 1961), [[1961 GenelTürkiye Seçimlerigenel seçimleri|1961 genel seçimlerinden]]'nden sonra uzlaşmaz bir tutum takınarak koalisyon hükümetinehükûmetine katılmayı reddetti. Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi Haziran 1962'de, [[İsmet İnönü]]'nün kurduğu II. koalisyona katılınca, 28 milletvekiliyle birlikte partiden ayrılarak ikinci kez Millet Partisi'ni kurdu. Bölükbaşı bu partinin genel başkanlığına getirildi. Millet Partisi, Şubat 1965'te [[Suat Hayri Ürgüplü]] başkanlığındaki koalisyon hükümetinehükûmetine katıldı ancak Bölükbaşı, kabinede görev almadığı gibi hükümetehükûmete eleştiriler de yöneltti. Bölükbaşı ve arkadaşlarının kurduğu Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi, 1969 yılında [[Milliyetçi Hareket Partisi]] adını aldı.
 
Bölükbaşı, 1972'de Millet Partisi genel başkanlığından ayrıldı. İçeride geçen bir olay yüzünden önce Osman Bölükbaşı daha sonra [[Hasan Koçdemir]] partiyi bırakmışlardır. Yerine eski [[Genelkurmay Başkanı]] [[Cemal Tural]] geçti. 9 Eylül 1973'te de, 1961'den itibaren Ankara'dan seçildiği milletvekilliğinden istifa ederek aktif siyasetten çekildi.
[[6 Şubat]] [[2002]]'de Ankara'da vefat etti.
 
Emekli Büyükelçi ve eski [[MHP]] Ankara Milletvekili [[Deniz Bölükbaşı]]'nın babasıdır.
== İlgili yayınlar ==
* Osman Bölükbaşı: Türk Siyasetinde Anadolu Fırtınası (Deniz Bölükbaşı; Doğan Kitap Yayınları, 2005)
* Osman Bölükbaşı: Seraba Harcanmış Bir Ömür (Fatih Artvinli, Kitap Yayinevi, 2007)
 
{{başlangıç kutusu}}
{{sıra kutusu| önce = [[İsmet İnönü]] | başlık= Ana Muhalefet Lideri | yıllar= 1961 - 1962| sonra= [[Ragıp Gümüşpala]]}}
{{bitiş kutusu}}
 
== Kaynakça ==
* Osman Bölükbaşı: Türk Siyasetinde Anadolu Fırtınası (Deniz Bölükbaşı; Doğan Kitap Yayınları, 2005)
* Osman Bölükbaşı: Seraba Harcanmış Bir Ömür (Fatih Artvinli, Kitap Yayinevi, 2007)
 
[[Kategori:1913 doğumlular]]