İzak Rabin: Revizyonlar arasındaki fark

temel/yazım/ulam ind./şablon(cite web) çeviri dzn. AWB ile
(temel/yazım/ulam ind./şablon(cite web) çeviri dzn. AWB ile)
== Kişisel Hayatı ==
 
Rabin, İngiliz Mandası altındaki [[Filistin]]’de, [[Nehemiah Rabin]] ve [[Rosa Cohen]]’in çocuğu olarak dünyaya geldi. Ailesi, İsrail’e Üçüncü Göç ile geldi. Babası [[Nehemian Rubitzov]] [[Ukrayna]]’daki [[Sydorovychi]] köyünde 1886 yılında dünyaya geldi <ref>{{Web kaynağı|authoryazar=izrus.co.il |url=http://jewish.kiev.ua/news/3383/ |titlebaşlık=Доказано украинское происхождение Ицхака Рабина &#124; Еврейские новости мира и Украины &#124; ВЕК – Всеукраинский еврейский конгресс |publisheryayıncı=Jewish.kiev.ua |datetarih=18 March 2010 |accessdateerişimtarihi=31 August 2011}}</ref>. Babası genç yaşta öldüğünden Nehemiah, ailesine erken yaşta çalışarak destek vermek zorunda kaldı. 18 yaşında Amerika’ya göç eden Nehemiah, [[Paole Zion]] partisine katıldı ve soyadını Rabin olarak değiştirdi. 1917 yılında, Yahudi Birliği’nden gönüllü bir grupla [[Filistin]]’e gitti.
 
İzak’ın Annesi [[Rosa Cohen]], 1980 yılında Mohilev, Belarus’ta dünyaya geldi. Bir [[haham]] olan babası, Siyonist harekete karşı çıktı ve Rosa’yı [[Homel]]’de bulunan bir Hıristiyan okuluna genel eğitim alabilmesi için gönderdi. Rosa politika ve sosyal girişimlere ilgi duyuyordu. 1919 yılında Filistin’e gitti ve bir süre sonra Kudüs’e taşındı <ref>[http://www.dadalos.org/int/Vorbilder/vorbilder/rabin/leben.htm#Eltern Yitzhak Rabin&nbsp;– from soldier to Nobel Peace Prize Laureate] Dadalos</ref>.
 
1974 yılında, [[Golda Meir]]’in istifasından sonra, Rabin, [[Şimon Peres]]’i yenerek, parti başkanı seçildi. Rabin, 3 temmuz 1974’te Golda Meir’den sonra Başbakan oldu. Hükümet içinde [[Ratz]], Özgür liberaller, Kalkınma ve Gelişme Partisi, Bedevi ve Arapları temsil eden listenin içinde bulunduğu bir koalisyon hükümetiydi. Bu koalisyon birkaç ay beraber kaldı ve bu koalisyon içinde dini partilerin olmadığı bir birleşimdi. Milli Dindar Parti koalisyona 30 Ekim 1974’te katıldı ve Ratz 6 Kasımda koalisyonu terk etti.
Dış politikada, Rabin döneminin başındaki en büyük gelişmelerden biri, 1 Eylül 1975 yılında, İsrail ve Mısır arasında imzalanan anlaşmaydı. Anlaşmaya göre, İki ülke arasındaki ve Orta Doğu’daki savaş, askeri güçlerle değil, barışçıl yollarla çözülecekti <ref>{{Web kaynağı|url=http://www.knesset.gov.il/process/docs/egypt_interim_eng.htm |titlebaşlık=Interim Agreement between Israel and Egypt |publisheryayıncı=Knesset.gov.il |accessdateerişimtarihi=31 August 2011}}</ref>. Bu anlaşma, 1979 yılında Mısırla imzalanan barış anlaşması için atılan önemli adımlardan biriydi.
Entebbe Operasyonu, Rabin’in ilk döneminde gerçekleşen en dramatik olaylardan biriydi. Rabin’in girişimiyle; İSK, gizli bir harekat gerçekleştirdi. Filistin Özgürlük Cephesi’nin Wadie Haddad grubu tarafından kaçırılmış, ve Uganda’ya götürülmüş uçaktaki kişiler kurtarıldı <ref>Yitzak Rabin, ''The Rabin Memoirs'', ISBN 0-520-20766-1, p. 261</ref>. Rabin, [[Agudat İsrail]] tarafından, getirilen güvenoyu yoklamasından sonra Rabin, hükümeti bozdu ve Mayıs 1977’de gerçekleşmek üzere yeni seçim kararı aldı.
Mart 1977’deki Rabin ve ABD başkanı [[Jimmy Carter]] görüşmesinden sonra Rabin, ABD’nin İsrail’in korunabilir sınırlar fikrini savunduğunu açıkladı ve bunun üzerine [[Jimmy Carter]] bir açıklama yayınladı. Bunun üzerine ABD ve İsrail arasındaki ilişkilerde bozulma yaşandı ve bu bozulma İşçi Partisinin 1977’de kaybetmesinin nedenlerinden biri oldu <ref name="name of reference goes here">{{Kitap kaynağı|title=The Prime Ministers: An Intimate Narrative of Israeli Leadership |last=Avner |first=Yehuda |authorlink=Yehuda Avner |year=2010 |publisher=The Toby Press |isbn=978-1-59264-278-6 |page(s)=303–318}}</ref>. Aynı zamanda bu dönemde Rabin’in eşi Leah’nin ABD’de bir dolar hesabı olduğu ortaya çıktı. İsrail para birimi düzenlemelerine göre, vatandaşların başka bir ülkede, başka para birimlerini kullanarak hesap açmaları yasaktı. Bunun üzerine Rabin parti başkanlığı ve Başbakanlığı seçimlerinden çekildi.
İstifasından ve İşçi Partisi’nin seçimlerde yenilgisinden sonra, [[Likud]] Partisi’nden Menachem Begin, 1977 yılında başbakan seçildi. 1984 yılına kadar, Rabin Knesset’in bir üyesi olarak Dış ilişkiler ve Savunma komitesinde görev aldı. 1984 yılından 1990 yılına kadar, Milli Birlik hükümetlerinde Savunma bakanı olarak görev aldı. Rabin göreve geldiğinde, ordu hala Lübnan’ın iç kısımlarındaydı. Rabin, birliklerin güvenli alana çekilmeleri emrini verdi. Güney Lübnan Ordusu, bu dönemde güvenli alanda aktifti.
 
İlk ayaklanma ortaya çıktığında, Rabin sert kararlar alarak gösterileri durdurmayı istedi. Güç, irade ve dövmeye varan yöntemler kullanmaya izin verdi göstericilere karşı <ref>{{Haber kaynağı|url=http://www.nytimes.com/1988/01/26/world/us-jews-torn-over-arab-beatings.html?sec=&spon=&pagewanted=print|newspaper=The New York Times|date=26 January 1988|title=U.S. Jews Torn Over Arab Beatings|first=David K.|last=Shipler}}</ref><ref>{{Haber kaynağı|url=http://www.nytimes.com/1990/07/12/world/israel-declines-to-study-rabin-tie-to-beatings.html?pagewanted=print|newspaper=The New York Times|date=12 July 1990|title=Israel Declines to Study Rabin Tie to Beatings}}</ref> Rabin the "bone breaker" was used as an International image.<ref name=Shlaim/> The combination of the failure of the "Iron Fist" policy, Israel's deteriorating. “Kemik kıran” Rabin ismi uluslararası imajı oldu <ref name=Shlaim/>. Demir Yumruk politikasının işlememesi, İsrail’in uluslararası imajının zedelenmesi ve ABD’nin Filistin Özgürlük Örgütü’nü Filistinlilerin temsilcisi olarak tanıması, Rabin’in FÖÖ ile sert müzakerelere son vermesi için zorladı <ref name=Shlaim>{{Kitap kaynağı|last=Shlaim|first=Avi|year=2000|title=The Iron Wall; Israel and the Arab World|publisher=Penguin Books|isbn=0-14-028870-8|pages=453–457}}</ref><ref>{{Web kaynağı|url=http://www.fpri.org/peacefacts/023.199511.sicherman.rabinappreciation.html|workçalışma=Foreign Policy Research Institute|titlebaşlık=Yitzhak Rabin: An Appreciation|firstad=Harvey|lastsoyadı=Sicherman}}</ref>. 1990 yılından, 1992’ye kadar, Rabin [[Knesset]]’te üye olarak görev aldı ve Dış İlişkiler ve Savunma Komitesinde görev aldı.
 
== İkinci Başbakanlık Dönemi ==
Yaser Arafat’la arasında geçen tarihi el sıkışmadan sonra, Rabin, “Siz Filistinli’lere karşı savaşan bizler, bugün sesinizi açıkça duyduk, kan ve gözyaşları yeter, yeter! dedi.
== Nobel Barış Ödülü ==
Oslo Anlaşmalarındaki başarılarından dolayı, Rabin 1994 [[Nobel Barış Ödülü]]’nü Yaser Arafat ve Şimon Peres ile aldı <ref>{{Web kaynağı|url=http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1994/rabin-bio.html |titlebaşlık=Nobel Prize. org |publisheryayıncı=Nobelprize.org |accessdateerişimtarihi=31 August 2011}}</ref><ref>[http://nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1994/ Nobel Prize.org] 1994 Nobel Prize Laureates</ref>. Anlaşma İsrail toplumu ikiye böldü. Bazıları Rabin’i bir kahraman olarak görürken, bazıları da, İsrail topraklarını veren hain olarak gördü.
 
== Suikast ve Sonrası ==
4 Kasım 1995 akşamı, Rabin, aşırı sağcı bir Ortodoks olan [[Yigal Amir]] tarafından öldürüldü. Sebebi Oslo Anlaşmasıydı. Rabin, Tel Aviv’deki İsrail Kralları Meydanı’nda, Oslo Anlaşmasına destek almak amaçlı geniş bir toplu gösteriye katılmıştı. Toplantı bittiğinde, Rabin, şehir merkezinden arabasına doğru yürürken, Amir Rabin’e yarı-otomatik tabancayla 3 el ateş etti. İki kurşun Rabin’e isabet etti. Rabin en yakın hastaneye götürüldü ve ameliyat masasında can verdi. Amir müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Acil bir kabine toplantısının ardından Şimon Peres, İsrail başbakanlığına atandı <ref>[http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/november/4/newsid_2514000/2514437.stm BBC] On This Day</ref>.
 
Rabin’in ölümü hem İsrail hem de dünyanın geri kalanı için büyük bir şoka neden oldu. Yüzlerce İsrailli meydana, Rabin’in katledildiği noktaya gelerek ölümüne yas tuttu. Gençler, özellikle, büyük sayılarla mumlar yakıp, özgürlük şarkıları söylediler. Rabin’in cenazesine birçok dünya lideri katıldı. ABD başkanı Bill Clinton, Avustralya başbakanı Paul Keating, Mısır Başkanı [[Hüsnü Mübarek]] ve [[Kral Hüseyin]] bu liderlerin arasındaydı. Clinton bir övgü konuşması verdi ve sonunu İbranice “Hoşçakal, dostum” – Shalom, Haver! Diyerek getirdi <ref>[http://www.cnn.com/WORLD/9511/rabin/umbrella/index.html CNN] The Assassination and Funeral of Yitzhak Rabin</ref><ref>{{Web kaynağı|url=http://www.jafi.org.il/education/jewish/haver.html|titlebaşlık=Shalom haver}}</ref>.
Öldürüldüğü meydan, Rabin Meydanı olarak yeniden adlandırıldı onun onuruna. Birçok kamu binası ve sokaklarda Rabin’in adını aldı. Herzl Dağı’na gömüldü. 2000 Kasımında karısı Leah de vefat etti ve Rabin’in yanına defnedildi.
Rabin’in ölümünün arka planıyla ilgili birçok tartışma oldu.Rabin’in ölümüyle alakalı birçok komplo teorisi ortaya atıldı.
[[Kategori:Haganah]]
[[Kategori:Suikast sonucu ölen İsrailliler]]
 
[[Kategori:Suikast sonucu ölen devlet adamları]]
[[Kategori:İsrail'de defnedilenler]]