Görelilik ilkesi: Revizyonlar arasındaki fark

k
Yazım/Biçem, değiştirildi: sözkonusu → söz konusu AWB ile
[kontrol edilmemiş revizyon][kontrol edilmemiş revizyon]
k (Bot: Artık Vikiveri tarafından d:q945995 sayfası üzerinden sağlanan 19 vikilerarası bağlantı taşınıyor)
k (Yazım/Biçem, değiştirildi: sözkonusu → söz konusu AWB ile)
{{düzenle|Temmuz 2008}}
Fizikte '''görelilik ilkesi''' fiziksel kuramları değerlendirmek için bir kriterdir. (Ayrıca başlangıçta söylemek uygun olur ki; fizikte görelilik ilkesi felsefi anlamda fiziğin bütünü için temel kavramlardan biridir. Dolayısıyla [[Albert Einstein|Einstein]]'in sözkonususöz konusu [[özel görelilik]] ve [[genel görelilik]] kuramları ile karıştırmamak gerekir.)
 
Görelilik ilkesi aynı koşullar için öne sürülen fizik yasasının aynı olmaması durumunda bu fizik yasasının eksikliği olduğunu iddea eder. Görelilik ilkesi kapsamındaki ilkeler fiziğin her adımında başarıyla uygulanagelmiştir, üstü kapalı olarak [[Newton mekaniği]]nde ve açıkça Einstein'in [[özel görelilik]] ve [[genel görelilik]] kuramlarında görüldüğü gibi.
 
-->{{Quotation|''Özel görelikik ilkesi'': Eğer bir koordinatlar sistemi seçilirse, fizik yasaları bu sistemde geçerli ise aynı yasalar diğer bir hareketli koordinatlar sisteminde de geçerlidir. |Albert Einstein: ''Genel görelilik kuramının ilkeleri'', Section A, §1}}
Bu varsayım '''eylemsiz gözlem çerçevesi'''ni tanımlar.
 
Özel görelilik kuramı fizik yasalarının bütün [[eylemsiz gözlem çerçevesi]](leri)nde aynı olması gerektiğini fakat eylemli olanlarda değişiklik gösterebileceğini söyler.
4 boyutlu evrende “aynı andalık kavramı mutlak değildir, görelilidir, yani aynı andalık gözlemciden gözlemciye değişir.
 
Işık hızı en üst hızdır.
 
'''Öngörüleri'''
 
-Özel görelilik, mantığımıza ve sağ duyumuza aykırı bir evren tanımladığından bilimciler 100 yılı aşkın bir süredir bunun doğruluğunu gözleri ile görmek ve bir açık bulmak umudu ile deneyler yapıp durmaktadırlar. Bu öngörülerin pek çoğu 1905'dan günümüze dek defalarca denenmiş ve doğru çıkmıştır:
İçlerinde çok hassas atom saatleri taşıyan uçaklar değişik yönlere doğru değişik hızlarla hareket ettirilmiş ve saatlerin kuramın hesaplarına yeterince uygun olarak yavaşladığı/hızlandığı gözlenmiştir.
 
-Zamandaki yavaşlamanın sadece saatte meydana gelmediğini, gerçekte yaşandığının kanıtı ilk olarak nötrino ve mü-mezon deneylerinde ortaya çıkmıştır. Güneşten dünyamıza gelen nötrino ve müonların ışık hızına çok yaklaştıkları (%99.4) için ömürlerinin (yaşam sürelerinin) Dünya'da üretilen durağan olanlara göre çok daha uzun olduğu görülmektedir.
 
-Parçacık hızlandırıcılarındaki hızlandırma deneylerinde bugüne kadar kütlesi olan hiçbir cisim, atom veya elektron ışık hızına çıkarılamamıştır. Hız arttıkça kütlesi de arttığı için ivmelendirilmesi zorlaşmaktadır.