"Vikipedi:Biçem el kitabı/Bağlantılar" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
Aahmett06 tarafından yapılan değişiklikler geri alınarak, 24.133.184.34 tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi.
k (Aahmett06 tarafından yapılan değişiklikler geri alınarak, 24.133.184.34 tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi.)
{{Yönerge|VP:BAĞ}}
AKIL HASTALIKLARI
{{Biçem el kitabı}}
 
'''Bağlantı''' oluşturmak, Vikipedi'nin önemli ve sık kullanılan özelliklerinden birisidir. Vikipedi sayfalarındaki iç bağlantılar maddeleri birbirlerine; Interwiki bağlantıları [[Vikisözlük]], [[Vikikaynak]] gibi farklı Wiki projelerini (kardeş projeleri) birbirlerine; dış bağlantılar ise Vikipedi'yi tüm internet sitelerine ([[WWW]]) bağlar.
Akıl hastalığı (psikoz) (psychosis) kısaca kişinin gerçekle bağlantısının kaybolmasıdır. Akıl hastalıklarında duygulanım ve bilişsel (zihinsel) işlevlerde nicelik ve nitelik bozuklukları vardır. Bu bozukluklar olağan işlevlerin bir uzantısı olarak değil kişilikte bir gerilemeyle açıklanabilir. Akıl hastaları çevreye, topluma uyum sağlayamazlar. Kendi yarattıkları “hasta” dünyalarında başkalarına yabancı olarak yaşarlar. Bunların hasta dünyalarını algı bozuklukları (sanrı hallüsinasyon) ve düşünce bozukları (sabuklama, hezeyan) doldurur.
 
==Dış bağlantılar==
ŞİZOFRENİ
Vikipedi bir bağlantı deposu değildir; yalnızca bağlantılardan oluşan bir madde asla tavsiye edilmez.
 
===Söz dizimi===
Şizofreni bir akıl hastalığı, psikozdur.
Bir [[URL]]'ye bağlantı veren sözdizimi oldukça basit olup tek köşeli parantez içinde yazılır:
Şizofreni (schizophrenia) teriminin karşılığı ruhsal yaşamda bölünme, parçalanma, yarılmadır. Bu durum hastanın gerçekle bağlantısını büyük ölçüde bozar.
İlk kez 1860 yılında Morel genç yaşta başlayan, ruhsal yıkılmayla sonlanan hastaları tanımlama için erken bunama terimi ortaya atmıştır.
1896 yılında Kraepelin daha önce tanımlanmış hepefreni ve katatoni tipindeki hastalıklara basit ve pronoid tipleri de ekleyerek hepsini erken bunama tanısı altında toplamıştır.
1911 yılında Eugen Bleuler , Kraepelin’in sandığı gibi hastalığın erken yaşlarda başlamasını nve bunamayla sonuçlanmasının zorunlu olmadığını göstermiştir.
 
:<code><nowiki>[URL bir boşluk bırakıp bağlantı başlığı yazılır]</nowiki></code>
Dört tip şizofreni vardır;
 
URL, <code><nowiki> http:// </nowiki></code> veya <code><nowiki> ftp:// </nowiki></code> ya da <code><nowiki> news://</nowiki></code> gibi bir protokol ile başlamalıdır.
- Basit tip; Belirtileri sinsi ve yavaş başladığından tanınması zordur. Duygulanım bozuklukları, ilgisizlik, isteksizlik, küntleşme, duygusal tepkilerde azalma, yüzeysellik vardır.
- Hebefrenik tip; Çok genç yaşta başlar. Taşkınlık, saldırganlık biçiminde hareket düşünce biçimi ve çağrışım bozuklukları ön plandadır.
- Katatonik tip; Donakalım (Catatonia) biçiminde devinim bozukluklarıyla ile birlikte olan karşı çıkma ya da telkinle ortaya çıkan belirtiler sık görülür.
-Paranoid Tip:Bu tipte algı ve düşünce bozuklukları ön plandadır.
 
Ayrıca, URL sade bir metin halinde yazıldığında, http://tr.wikipedia.org/ şeklinde bir bağlantı ortaya çıkar. Ancak bu özellik gelecek sürümlerde kaybolabilir. Önemli bir bilgi olması nedeniyle URL'nin görünmesini istediğiniz durumlarda URL'nin kısa formunu kullanmak daha doğru olur: <code><nowiki> [http://tr.wikipedia.org/ tr.wikipedia.org] </nowiki></code> yazarak [http://tr.wikipedia.org/ tr.wikipedia.org] şeklinde görünmesini sağlayabilirsiniz.
..
 
===Bağlantı başlıkları===
PARANOİD BOZUKLUKLAR
{{Ana|:en:Wikipedia:Cite sources#Embedded HTML links}}
Madde içinde gömülü bir HTML bağlantısı verirken açıklayıcı bir tanım yazmanız gerekmez, bunun yerine; URL'yi, örneğin, [http://www.guardian.co.uk/usa/story/0,12271,1650417,00.html] şeklinde köşeli parantez içinde vermeniz yeterli olacaktır.
Öte yandan; Kaynakça, Ayrıca bakınız, Dış bağlantılar gibi bölümlerde verilen bağlantılara açıklayıcı bir tanım eklenmelidir.
Bunu yapmak için, URL' den sonra bir boşluk bırakıp açıklamayı yazmak ve hepsini köşeli parantez içine almak yeterli olacaktır.
 
Örneğin, <code><nowiki> http://tr.wikipedia.org/ </nowiki></code> şeklindeki bir URL'ye (ki bu "http://tr.wikipedia.org/" şeklinde görünecektir) tanım eklemek için <code><nowiki> [http://tr.wikipedia.org/ özgür ansiklopedi] </nowiki></code> şeklinde bir sözdizimini kullanabilirsiniz ve bu da "[http://tr.wikipedia.org/ özgür ansiklopedi]" şeklinde görünecektir.
Paranoid (paranoid) bozukluk düşünce bozukluğuyla eş anlamlıdır. Bu tür düşüncenin temel özelliği hastanın yadsıma (inkar) ve yansıtma (projection) biçiminde savunma düzenini kullanmasıdır. Bu durum düşünce sürecini bozar. Gerçek dışı düşünce biçimi, sabuklama (hezeyan) (deliria) ortaya çıkar.
 
Genellikle, URL'ler pek hoş görünüşlü olmayıp bilgi verici olmaktan uzaktırlar, dolayısıyla URL yerine, anlamlı bir ifadenin görünmesi daha iyidir. Örneğin, "[http://www.esa.int/export/esaCP/index.html Avrupa Uzay Kurumu web sitesi]" şeklinde bir ifade,
DUYGULANIM BOZUKLUKLARI (AFECTİVE DISORDERS)
"http://www.esa.int/export/esaCP/index.html" den çok daha hoş görünüme sahiptir. URL'nin iyi bilinen bir siteye ait veya bir şirket adı olduğu istisnai durumlarda, hem URL'yi hem de uygun bir ifadeyi yazmak daha bilgilendirici olacaktır; örneğin, "[http://www.esa.int/export/esaCP/index.html Avrupa Uzay Kurumu web sitesi, www.esa.int]".
 
URL'yi mutlaka yazmanız gerekiyorsa, mümkün olduğunca basit tutmaya özen gösteriniz, örneğin sondaki ''index.html'' gereksiz ise yazmayınız (önce bir önizleme yapmayı ihmal etmeyiniz).
Affektif bozukluklarda temel mizaç ( temperament) ve duygu durumu (mood) değişikliği vardır. Bu değişiklikler aşırı ve ortama uymayan boyutlara erişir, affektif bozuklukların klinik tablolarını oluşturur.
Birincil affektif bozukluklar tek uçlu (unipolar) yada iki uçlu (bipolar) olabilir. Tek uçlularda tek yada tekrarlayan depresyon nöbetleri birbirini izler.
İkincil affektif bozukluklar ya organizmanın sistemik hastalıkları sırasında ya da başka ruh hastalığı olanlarda görülür.
 
Bir sayfanın "çıktı alınabilir sürüm"ü, tüm URL'leri ve açıklayıcı tanımları gösterir, dolayısıyla hiçbir bilgi kaybolmaz.
 
===Gömülü (numaralandırılmış) bağlantılar şeklinde URL ler===
İsteğe bağlı herhangi bir metin eklenmemişse, dış bağlantılar otomatik oarak numaralandırılırlar. Örneğin,
 
:<code><nowiki>[http://tr.wikipedia.org/]</nowiki></code>
aşağıdaki gibi görünür:
:[http://tr.wikipedia.org/]
 
Eğer gömülü bir HTML bağlantısı, bir maddede satır arasındaki bir kaynağı işaret etmek için kullanılıyorsa, [http://en.wikipedia.org/wiki/WP:CITE] şeklinde numaralandırılmış bir bağlantı yapılmalı ve kaynağın tam açılımı Kaynakça bölümünde verilmelidir. Fazla bilgi için bkz. [[Vikipedi:Kaynak gösterme]] ve [[Vikipedi:Doğrulanabilirlik]].
 
Bu bağlantılar, Kaynakça ve Dış bağlantılar bölümlerinde verildiğinde; makalenin adı, yazarı, dergi ya da gazetenin adı, basım tarihi, alıntının yapıldığı tarih, vb. gibi tüm detaylar belirtilmelidir.
DEPRESYONLAR
 
===Maddedeki yeri===
Birincil affektif bozuklukların başında depresyonlar yer alır.
Gömülü bağlantılar, kaynak olarak kullanıldıkları cümle ya da paragrafın sonunda, noktalama işaretinin hemen sonrasında ve şu şekilde verilmelidir. [http://www.guardian.co.uk/syria/story/0,13031,1651088,00.html]
Depresyon (depression) ruhsal gücün ve uyaranlara karşı duyarlılığın azalması çalışma, girişim ve uyum çabasının kaybolmasıdır.Depresyonlar yetişkinlerin ruhsal bozuklukları, hastalıkları, arasında ön planda yer alır.
 
Kaynağın tam açılımı Kaynakça bölümüne eklenmeli ve kaynak olmayan bağlantılar, Dış bağlantılar bölümünde verilmelidir:
İNTİHAR
İntihar, özekıyım (suicide) bireyin istemli olarak yaşamına son vermesidir. Kişinin özbenliğine yönelmiş bir saldırganlık ve yok etme eylemidir.
Tek ya da iki uçlu ağır depresyonlarda intihar sık görülür. Çoğu ölümle sonuçlanır.
Nevrozlarda intihar girişimleri sıktır. İntihar girişimlerinin %60 –70 gösteri niteliğinde olup belli bir amacı vardır.
İntihar girişimlerinin %30 –31 inde hasta ölmeyi hem ister hem istemez.
İntihar girişimlerinin %5 – 10’u ciddi olup ölümle sonuçlanabilir.
İntihar girişimi yapan hastaların bu eylemi yineleyecekleri göz önünde bulundurulmalıdır.
Ülkemizde yapılan araştırmalar intiharların 20 – 30 yaş dilimleri arasında yüksek olduğunu göstermiştir.
 
:<code><nowiki>==Dış bağlantılar==</nowiki></code>
MANİ
:<code><nowiki>*[http:// </nowiki></code>
:<code><nowiki>*[http:// </nowiki></code>
Diğer üst seviye başlıklarda olduğu gibi, Dış bağlantılar başlığında da iki adet eşittir işareti kullanılmalıdır. Gömülü bağlantının yeri hakkında anlaşmazlığa düşüldüğünde, alfabetik olarak sıralama yoluna gidilebilir. Bunların nasıl formatlanabileceği hakkında [[Vikipedi:Kaynak gösterme#Gömülü HTML bağlantıları]]'na ve konu hakkında politikalar için de [[Vikipedi:Doğrulanabilirlik]]'e bakabilirsiniz.
 
===Yabancı dildeki siteler===
Mani Büyük Duygulanım bozuklukları arasında yer alır. Temel özelliği, aşırı, neşeli, sevinçli ya da kızgın, öfkeli duygu durumudur. Buna ek olarak şu belirtiler bulunabilir.
Burası Türkçe Vikipedi olduğuna göre, Türkçe sayfalar tercih edilecektir. Ancak, Türkçe olmayan sayfalara bağlantı vermek, okuyucular için aşağıdaki bazı durumlarda yararlı olabilir:
 
* web sitesi madde ile aynı konuda ise
- Harekette, konuşmada, mimik ve jestlerde artma
* harita, diyagram, fotoğraf, tablo vs. içeren sayfalara bağlantı verirken bunları bağlantıda birkaç kelime ile belirtin, böylece o dili bilmeyen okuyucular da bağlantı hakkına bir ön fikre sahip olabilsinler
- Çağrışımda artma, düşünce uçması
* web sayfası, başka hiçbir Türkçe sitede bulunmayan bilgiler içeriyorsa
- Benlik değerinde artma
- İstemli dikkatte azalma ve dağılma
- Uykusuzluk.
- İştahsızlık ya da aşırı yemek yeme
 
Bu gibi durumlarda sitenin hangi dilde olduğunu belirtiniz, örneğin;
KAYGI BOZUKLUKLARI
 
*[http://www.elpais.es/ ''El País''], [[Madrid]] menşeli İspanyolca bir gazete
Kaygı (bunaltı) (anxiety) duygulanım elem yönünde artmasıdır. Kaygı; korkuya benzer bir duygulanım durumudur. Genel olarak “gelecekte kötü bir şey olacakmış gibi” algılanır, duyumsanır ve dile getirilir.
Kaygının özellikleri şöyle toplanabilir.
- Hoş olmayan, elem veren duygulanım durumu.
- Geleceğe yönelik endişeli beklenti.
- Bu durumların öznel algılanması, anlaşılması, duyumsanması
- Bedensel gerginlik
- Ruhsal tedirginlik ve panik.
 
Sitenin dilini, bağlantının yanına bir dil ikonu koyarak da belirtebilirsiniz. İkonları seçmek için [[:en:Category:Language icons|buradan]] faydalanabilirsiniz. Sitenin dilini belirtmek için bir başka yol da, <nowiki>{{xx icon}}</nowiki> yazmaktır. Burada, xx o dilin uluslararası kodudur ([http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_ISO_639_codes Dil kodları]).
 
===Dosya boyutu===
Eğer bağlantı, büyük bir dosyaya (resimler içeren html) yönleniyorsa bu hususu belirten bir not düşmek yararlı olur, zira bağlantı hızı düşük okuyucular kullanmak istemeyebilirler.
 
[[Kategori:Vikipedi:Biçem]]
 
[[en:Wikipedia:Linking]]
 
[[pl:Wikipedia:Tworzenie linków na Wikipedii]]
 
[[zh:Wikipedia:格式手册 (链接)]]
 
 
 
 
ANKSİYETE NEVROZU
 
Anksiyete nevrozu (anxienty neurosis) durumluk kaygı düzeyinin yükselmesi sonucu bedensel gerginliğin ve ruhsal tedirginliğin artmasıyla yaşanan bir panik durumudur. Bu durum hasta tarafından ölüm korkusu sıkıntı sıkışma olarak anlatılır. Kalp bölgesinde sıkışma, sancı gibi yakınmalar yanında )kalp nevrozu); kalp vurum sayısında artma, ekstrasistol, solunum güçlüğü, hava açlığı, terleme, titreme, kızarma, solma, ağız kuruluğu, bulantı, sık sık idrar etme gibi belirtiler de görülebilir.
Anksiyete nevrozu nöbetleri, miyokard infarktüsüne benzediğinden hastayı ve hekimi yanıltabilir.
 
FOBİK NEVROZ
 
Fobik nevrozlarda kişi korkusunun anlamsız, gereksiz, mantıksız, yersiz olduğunu bilir. Ancak korktuğu durum, nesne, olayla karşılaştığında ya da bunları tasarladığında durumluk kaygı düzeyi yükselir. Panik başlar.
Fobik nevrozun temel belirtisi kaygıdır (anksiyete). Ancak burada kaygı anksiyete nevrozunda olduğu gibi serbest (free floating) değildir. Bir duruma, kişiye, nesneye olaya bağlıdır.
Kızarma korkusu (Erytrophobia).
 
OBSESSİF – KOMPÜLSİF NEVROZ
 
Bu durum, düşünce ve mantık düzeyinde ortaya çıkan, kişinin istek ve iradesi dışında sürekli olarak yinelenen, tedirginlik yaratan, durumluk kaygı düzeyini yükselten takınaklı ve zorlu düşüncelerdir. Bu düşünceler kişiye yabancıdır. Onun tarafından istenilmez. Karşı çıkılır. Saçma olduğu kabul edilir. Ancak tüm çabalara karşın etkisi engellenemez. Takınaklı – zorlu düşünceler hastayı gereksiz, saçma davranışlarla, hareketlere (compulsion) sürükler.
 
HASTALIK HASTALIĞI
 
Hastalık hastası (hipokondri) (hypochondria) sağlıkla ilgili aşırı kaygı ve kuruntu durumudur. Hastalık hastası olanlar, kişilik yapılarındaki özellikler nedeniyle bedenleri, sağlıkları ve iç organlarının çalışmasına aşırı duyarlık gösterirler.
 
HİSTERİK NEVROZ
 
Histeri (Hysteria) genellikle benliği olgunlaşmamış olanlarda, çatışmalardan doğan bastırılmış, denetlenmiş, engellenmiş, ertelenmiş duygu ve düşüncelerin bedensel ya da ruhsal belirtilerle ortaya çıkmasıdır. Histerlik belirti, bulgu ve yakınlalar bir çatışmayı anlatır ve bu çatışmadan kaynaklanan kaygıyı önler. Hastayı kaygıdan kurtarır. Onun yerine bir organda işlev yitimi ya da ruhsal bir bozukluk
 
FİZİK DURUMU ETKİLEYEN RUHSAL NEDENLER
 
Stres sözcüğünün kullanıldığı yerler stresle ilgili kaynaklar gözden geçirildiğinde bugün stres kavramının birbirinden farklı iki anlamda kullanıldığı söyleneilir.
 
- Stres kavramı; Organizmaya zarar veren etkenleri anlatma için kullanılır.
- Stres kavramı, organizmaya zarar veren etkenlere karşı organizmada ortaya çıkan olumsuz değişiklikleri ve tepkileri anlatmak için kullanılır.
 
Günümüzde stres kavramı daha çok ikincil anlamında kullanılmaktadır. Bu anlamda stres ya da zorlanma, fizyolojik, ruhsal ve toplumsal kaynaklı zararlı etkenlerin organizmada yarattığı bedensel gerginlik ve ruhsal tedirginlik biçiminde tanımlanabilir.