"Senato (Bizans)" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
düzen
k (Bot: Artık Vikiveri tarafından d:q598719 sayfası üzerinden sağlanan 14 vikilerarası bağlantı taşınıyor)
k (düzen)
[[Dosya:Theodorus Philoxenus Sotericus A 02c.JPG|thumb|200px|right|[[Fasces]] tutan Senatonun bedenleşmiş simgesi.— Theodore Philoxenus'un iki kanatlı tablosundan, 525 AD]]
 
'''Bizans Senatosu''' ya da '''Doğu Roma Senatosu''' ({{lang-el|Σύγκλητος}}, ''Synklētos'', or {{lang|el|Γερουσία}}, ''Gerousia'') [[Roma Senatosu]]'nun devamıdır. [[I. Konstantin]] tarafından [[4. yüzyıl]]'da kurulmuştur. Yüzyıllarca varlığını sürdürmesine rağmen, etkisi giderek azalmış ve en sonunda [[13. yüzyıl]]'da ortadan kalkmıştır.
 
[[Doğu Roma İmparatorluğu]]'nun senatosu, doğuda yaşayan, ya da [[Konstantinopolis]]' taşınmayı kabul etmiş senatörler ile senatoya atanmış birkaç [[bürokrat]]tan oluşuyordu. Konstantin, doğuya taşınmaya istek gösteren senatörlere bedeva toprak ve tahıl önermiştir. Konstantin, [[Byzantion]]'da Senato'yu kurduğu zaman, bu kurum, Roma Senatosu'ndan ziyade Antakya gibi önemli şehirlerin konsillerini andırıyordu. Oğlu [[II. Konstantin]], bu kurumu, şehir meclisi görünümünden imparatorluğa hitap eder hale getirdi, ancak kurumun yetkileri Roma Senatosu'nun yetkileri kadardı. II. Konstantin, senator sayısını 2.000'e çıkardı. Bunlar arasında kendi arkadaşları, saray mensupları ve çeşitli vilayet yekilileri vardı.
[[Dosya:Flavius Anastasius Probus 01b.JPG|thumb|200px|right|Roma Konsülü Flavius Anastasius — sol elinde Roma Kartalını tutarak yetkisini kullanıyor. Konsüler iki kanatlı tablodan, 517 AD.]]
 
Senato, çoğunlukla devlet adamları ve bürokratlardan oluşurdu, [[Magister Militum]] gibi İmparatorluğun en önemli devlet adamından vilayet valilerine ve emekli devlet personeline göre bir sıralama vardı. Konstantinopolis'teki senota aileleri, Batı'ya göre, daha az zengin ve seçkindiler (4. yüzyılda senatonun üye sayısı 2000 kişi oldu). Bazı soylular, senatör olarak, [[Diocletianus]] (284–305 AD arası hükümdar) gibi geç Roma İmparatorlarının zorladığı zor şartlardan kaçmak için kullanırlardı. ''Curiales'' (Roma Orta Sınıfı), sıklıkla [[Decurion]] olmaya zorlanırdı. Bu görev, toplanan vergiler yanında kendi masraflarını karşıladıkları ve bütçe açıklarını kendi ceplerinden ödedikleri yerel idareye katılmaktı. Bir çokBirçok kişi, decurion'un bu zor görevlerini yapmaktan kaçmak için Senato'sa koltuk peşine düşüyorlardı. [[I. Theodosius]]'un aldığı bir karar ile, senatör olsalar bile, kişilerin bu kamu görevini tamamlamak zorunda kaldılar.
 
Senato, İmparator ile tüm iletişimi sağlamaktan sorumlu Konstantinopolis şehir [[prefect]]i tarafından yönetilirdi. Üç tür üye vardı: ''Vir illustris'', ''vir spectabilis'' ve ''vir clarissimus''. ''İllustris'' üyeleri, Magister Militum ve Praetorian Prefects gibi Doğu Roma'nın en yüksek kurumlarını ellerinde tutarlardı. ''Spectabiles'', Senato'nun orta sınıfıydı ve [[Prokonsül]]ler, [[Vicarius]]lar ile vilayetlerin askeri valileri gibi önemli devlet adamlarından oluşurdu. ''Clarissimi'', Senato'nun alt sınıfıydı ve vilayet valileri ve diğer daha düşük mevkilere sahip kişilerden oluşurdu. Daha düşük iki sınıf üyeleri, imparatorluk içerisinde herhangi bir yerde görev yaptıkları için genellikle aktif olmayan senatörlerdi. Senato'da ki aktif üyelerin çoğunluğu, Konstantinopolis'te ikamet eden ve sıklıkla Senato'ya katılabilen ''illustres'' sınıfından oluşurdu. [[5. yüzyıl]]ın sonunda, daha düşük iki sınıf Senato'da oturmaktan tamamen men edildi. [[I. Justinian]]'in hükümdarlığında, ''clarissimi'' üye sayısı önemli ölçüde artırıldı ve bir çokbirçok görevli ''spectabiles'' derecesine yükseltildi. Bu durum, devamında, Senato'nun elit sınıfı olan ''illustres'' üye sayısının artmasına neden oldu. Sonuçta, Vir gloriosus isminde en yüksek dereceli senatörlerin içinde bulunduğu yeni tür bir üyelik ihsas edildi. Önemli bir not ise, senatörlüğün, imparatorluğun idari mekanizması içerisinde önemli görevlere sahip bir çokbirçok Senato üyesi için genellikle ikinci bir kariyer olmasıdır.
 
== Gücü ve fonksiyonları ==
 
== İmparatorlar ile ihtilafları ==
Senato'nun İmparator'un halefi ile ilgili seçme hakkı olduğunu ileri sürmesinden dolayı İmparator ile ihtilafa düştüğü bazı olaylar vardır. 457 yılında, ordu başkomutanı ("magister militum") rütbeli barbar [[Alanlar|Alan]] asıllı [[Aspar]]'ı İmparator olmasını teklif ettiler, fakat Aspar'ın astı Tribün ve senatör olan [[I. Leo (imparator)|I. Leon]] tahta ulaştı. 532 yılında, bazı senatörler, varlıklı Senato'dan hoşlanmayan ve güvenmeyen [[I. Justinian]]'a karşı [[Nika ayaklanması]]nı desteklemişlerdir. 541–542 yılları arasında Konstantinopolis'i etkileyen [[veba]] salgını sırasında Senato'nun bir çokbirçok üyesi ölmüş ve ekonomik kargaşayı neden gösteren Justinian kalan senatörlerin mallarına kanunen el koymuştur. 608 yılında, İmparator [[Phokas]] hükümdarlığında, Senato [[Herakleios]]'u konsil ilan etti. Herakleios, daha sonra imparator seçildi. Önceki imparator Phokas, Senato tarafından görevden alındı ve iki senatör tarafından bir kilisede tutuklandı.<ref>[http://www.fordham.edu/halsall/med/herrin.html Judith Herrin. ''The Formation of Christendom''. Princeton University Press, 1987].</ref>
 
641 yılında, Herakleios öldüğü zaman, imparatorluğu iki oğluna bıraktı. Bunlardan biri, ilk evliliğinden [[III. Konstantin]]; diğeri ise ikinci evliliğinden [[Heraklonas]] idi. Herakleios'un ikinci karısı ve Heraklonas'un annesi Martina, büyük ihtimalle kendi oğlunu kayıracağı aşikar olmasına rağmen, imparatorluk gücünün kendisine verilmesini talep etti ve bunu, [[Sultanahmet Meydanı|Hipodromda]], Senato, diğer yüksek rütbeli görevliler ve Konstantinopolis halkının katılımı ile görkemli bir törenle ilan etti. Fakat dört ay sonra Konstantin öldü ve baba bir kardeşi Heraklonas tek hükümdar kaldı. Onun, Martina tarafından öldürüldüğü söylentileri yayılmaya başladı. Kısa bir süre sonra, Valentinus isimli bir general tarafından bir isyan başlatıldı ve Heraklonas, genç yeğeni [[II. Konstans]] ile beraber ortak yönetime zorlandı. Konstans'ın hükümdarlık şansını azaltmak için, Heraklonas, onun küçük kardeşi David (Tiberius) hükümdarlığa ortak etti ancak bu hareket, Senato ve insanlar arasındaki memnuniyetsizliği azaltmadı. Çok geçmeden, Bizans Senatosu Heraklonas'ı görevden aldı. Heraklonas'ın burnu yırtıldı, Martina'nın dili kesildi ve [[Rodos]] adasına sürgüne gönderildiler. [[II. Konstans]], Senato'nun naipliğinde tek hükümdar oldu.
461.643

değişiklik