"Deyim" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
85.99.153.97 tarafından yapılan değişiklikler geri alınarak, Garbino tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi.
k (85.99.153.97 tarafından yapılan değişiklikler geri alınarak, Garbino tarafından değiştirilmiş önceki sürüm geri getirildi.)
'''Deyim''', [[dil bilimi]]nde, kavramları, durumları hoşa giden bir anlatımla ya da özel bir yapı ya da [[söz dizimi]] içinde belirten ve çoğunlukla gerçek anlamlarından ayrı anlamlara gelen [[sözcük]]lerden oluşan kalıplaşmış sözcük topluluğu ya da [[tümce]]dir. İki veya daha çok sözcükten kurulu bir çeşit dil ifadesi olan deyimler, duygu ve düşünceleri dikkati çekecek biçimde anlatan [[ad]], [[önad]], [[belirteç]], yalın ve birleşik eylem görünüşlü dilsel yapılardır. Ya tam bir [[tümce]]dirler ya da bir söz öbeğidirler.
 
== Köken bilimi ==
piçlik yapma piç oruspu eşşekin piçi
Deyim sözcüğü [[Türkiye Türkçesi]]nde ortaya çıkmıştır. Bu sözcükten önce onun yerine Arapça kökenli "tabir" sözcüğü kullanılmaktaydı. [[Öz Türkçe]] kökten gelen deyim sözcüğü, demek eyleminin ''de-'' kökünden, eylemden ad türeten ''-im'' [[yapım eki]] kullanılarak; ''y'' kaynaştırma harfi yardımıyla türetilmesiyle oluşmuştur.<ref name="ÇTES deyim">{{Web kaynağı| url = http://www.nisanyansozluk.com/search.asp?w=deyim | başlık = Çağdaş Türkçenin Etimolojik Sözlüğü - deyim | erişimtarihi = 6 Ocak 2010 }}</ref> Terim anlamı dışındaki en yalın haliyle deyim "denen şey", "denmiş şey" anlamlarındadır.
 
== Deyimlerin Özellikleri ==
ln piçler bakmayın oruspular ibneler
* [[Atasözü|Atasözleri]] gibi kalıplaşmış oldukları için çoğunlukla, bir deyimin sözcükleri değiştirilip yerlerine - eş anlamlı da olsa - başka sözcükler konulamaz ya da söz dizimi bozulamaz.
* Atasözleri gibi kısa ve özlü anlatım araçlarıdır.
* Deyimler herhangi bir kavramı çekici bir biçimde belirtmeyi, ortaya koymayı amaçlar.
* Deyimin bütününden çıkan anlam her zaman deyimi oluşturan sözcüklerin [[gerçek anlam]]larından farklı değildir.
* Deyimlerin söz dizimi bozulamazsa da, söylendiği duruma göre [[adıl]]lar ve kişilere göre çekimler değişebilir.
* Aynı [[dil]]deki deyimler, farklı bölgelerde farklı sözcüklerle söylenebilir.
* Bir dildeki deyimler, o dili konuşan [[ulus]]un kültür birikimini ve değerlerini barındırır.
 
== Diller arası çeviri ==