"Mutî" sayfasının sürümleri arasındaki fark

{{Hükümdar bilgi kutusu
| adı = Mutî <br/>El-Fadıl "el-MutîMutîʿ İllâhli-ʾl-Lâh"
| başlık = [[Abbasiler|Abbasi Halifesi]]
| hüküm süresi = 946 - 974975
| tam adı = Ebû’l-KâsimKâsım "el-Mutîʿ li-ʾl-Lâh" el-Fadıl bin Câʿfer el-Muktedir
| önce gelen = [[MustekfîMüstekfî (Abbasi)|`Abd Allâh "el-Mûstekfî bi’l-Lâh"]]
| sonra gelen = [[Tâi (AbbasıAbbasi)|Tâʾi`Abd el-Kerîm "et-Tâʾiʿ li-ʿEmr i’l-Lâh"]]
| hanedan = [[Abbâsî]]
| babası = [[Muktedir (Abbasi)|"el-Muktedir bi’l-Lâh"]]
| annesi =
| doğum tarihi = 914
| ölüm tarihi = Ekim 974
}}
'''Mutî''' vya ''El-Fadıl "el-Mutîʿ li-ʾl-Lâh"''' Tam Adı: '''Ebû’l-KâsimKâsım "el-Mutîʿ li-ʾl-Lâh" el-Fadıl bin Câʿfer el-Muktedir''' ([[Arapça]]: أبو القاسم "المطيع لله" الفضل بن جعفر المقتدر ; ebū el-kāsimkāsım “el-muṭīʿ llāh” el-faḍl bin câʿfer el-muktedir) (d. Eylûl 914 – oö. Ekim 974) [[AbbasıAbbasi]] halifelerinin yirmiüçüncüsüdür. 946 - 974 döneminde Bağdad'da Abbasi halifeği yapmıştır.
 
== Yaşamı ==
 
Mutî, halife [[Muktedir (Abbası)|Muktedir]]'in oğlu olup uzun zaman halifelik yapmak için çalışmaktaydı. Kuzeni olan [[Mustekfî (Abbası)|Mûstekfî]] ile aralarında büyük düşmanlık vardı ve Mustekfi halifeliğe geçtiği zaman Muti saklanmak zorunda kaldı. Fakat Şii olan [[Büveyhoğulları|Büveyhîler]]'in ilk "Emir-ul Umara" unvanli lideri olan [[Müizzüddevle]] Abbası halifelerinin başkenti olan Bağdad'a gelip yerleşince Muti saklandığı yeren çıktı ve kendine bağlı olan maiyeti ile birlikte yeni bir saray kurdu. Bu yeni sarayda kuzeni olan halife Müstekfi'nin halifeliten indirilmesi için komplolara hazırladı ve bunda da başarılı oldu. Buveyhiler Emir-ul Umara'si Muiz-il Devle Musttekfi'yi halifelikten indirdi ve Mutî yeni Abbası halifesi yapildi. Emir-ul Umera Müizzüddevle sabık halife Mustekfi'nin tutuklanıp korunma görevini Muti'ye verdi. Mutî'nin idaresi altında tutuklanan Mustekfi kuzeni yeni halifenin emiri ile gözlerinden kor edildi.
 
Mutî hemen hemen 30 yıl bu güç şartlar altında halifelik yaptı. 974 yılında [[inme]] indi ve [[felç]] oldu. Bu nedenle Halifelikten oğlu olan [[Tai (Abbasi)|Ta'i]] lehine feragat etmek zorunda kaldı ve Eylül 974'de vefat etti.
 
== Bağdad Abbâsî Hâlifeleri soy ağacı ==
{{Abbâsîyye}}
== Abbâsî Hâlifeliğindeki konumu ==
{{s-start}}
{{s-hou|[[AbbasıAbbasi]]||914||974}}
{{s-rel|su}}
{{s-bef|before=[[Müstekfî (Abbasi)|Ebû’l-Kâsım '''"el-Mûstekfî bi’l-Lâh"''' `Abd Allâh bin `Alî el-Muktefî]]}}
{{s-ttl|title=[[Halifeler listesi|İslam Halifesi]]|years=946 - 974}}
{{s-aft|after=[[Tâi (Abbasi)|Ebû Bekir '''"et-Tâʾiʿ li-ʿEmr i’l-Lâh"''' `Abd el-Kerîm bin el-Fadıl el-Mutîʿ]]}}
{{end}}
== Dipnotlar ==
{{kaynakça}}
* Muir, William (1924), ''The Caliphate; Its Rise, Decline and Fall From Original Sources'', Edinburgh,John Grant (Yeni baskı (2012) Ulan Press) Bölüm 75. Websitesi: [[http://www.answering-islam.org/Books/Muir/Caliphate/ındex.htm]] {{ing}} (Erişim tarihi: 25.4.2013)
* Muhammad ibn Jarir al-Tabari (ed. Ehsan Yar-Shater çev. John Alden Williams)(1989-2007) ''The History of al-Ţabarī 40 Cilt'', Albany: State University of New York Press ISBN 0-88706-563-5 (Cilt 27) {{İng}}
{{Abbâsî}}
 
{{s-start}}
{{s-hou|[[Abbası]]||914||974}}
{{s-rel|su}}
{{s-bef|before=[[Mustekfî (Abbasi)|Mûstekfî]]}}
{{s-ttl|title=[[Halifeler listesi|İslam Halifesi]]|years=946 - 974}}
{{s-aft|after=[[Tâi (Abbasi)|Tâʾi]]}}
{{end}}
 
 
{{Halifeler}}
{{islam-biyo-taslak}}
 
Anonim kullanıcı