Ana menüyü aç

Değişiklikler

değişiklik özeti yok
{{İslam itikad mezhep}}
'''Eş'ârîyye''' veya '''Eş'ârîlik''', ([[Arapça]]: '''الأشاعرة''') [[İtikadi Mezhepler|İslam itikadi mezheplerinden]] birisidir. [[Ebu'l-Hasen el-Eş'ârî]]'nin (324/935-36) öncülüğünde kurulan [[kelâm]] ekolüdür[[Ekol (anlam ayrımı)|ekol]]üdür. [[Ehl-i Sünnet]]te, [[Mâtûridîlik]] ile birlikte yaygın olan ikinci [[İtikadi Mezhepler|itikâdî mezhep]]tir. [[Akıl|Akl]]ı [[Mu'tezile]] kadar önemsememekle birlikte, [[Selefîyye]] kadar da küçük çapta ele almaz.
 
== Eş'ariyye'nin konumu ==
 
[[Ehl-i Sünnet]]te, [[Mâtûridîlik]] ile birlikte yaygın olan ikinci [[İtikadi Mezhepler|itikâdî mezhep]]tir. [[Akıl|Akl]]ı [[Mu'tezile]] kadar önemsememekle birlikte, [[Selefîyye]] kadar da küçük çapta ele almaz.
 
== Eş'ariyye'nin Diğer İtîkâdî Fırkalara Göre Konumu ==
Eş'ârîlik, genellikle [[itikad|itikadda]] [[Akıl|akl]]ın yeri hususunda orta bir konumda olsa da, sıklıkla [[Selefiyye]]ye [[Mu'tezile]]den daha yakındır. [[Ebu Hasan Eş'ari]]'nin (ölüm: MS [[935]]) kurduğu bu okul, aklın hiçbir zaman gerçeğe ulaşamayacağını, kulların ancak kayıtsız şartsız inanmakla mutlu olabileceklerini ileri sürer. Doğal olaylar, nedenleri bilinmeyen ve belki de asla bilinemeyecek olan salt bir Tanrısal ilkenin ürünüdürler ve bu ilkece yönetilirler. Bu anlayışa göre akıl, pek güçsüz bir veridir, aklın bugün bilemediğini yarın da bilemeyeceği söylenemez. Bu sebeple insan, bugün ulaşamadı diye belki de yarın ulaşabileceği gerçekler üstünde inancını yitirmemelidir. Bununla birlikte Eş'ariyye, özellikle de [[Selefîyye]] gibi akımlar ele alındığında daha orta yoldadır ve hüküm verirken [[Akıl|akl]]a da yer verir.
 
Eş'ârîlik'in en büyük [[tenkit]]çilerinden birisi ünlü [[filozof]] [[İbn-i Rüşd]]'dür. Aslında genel olarak [[kelâm]] ve kelâmcılara karşı çıkmış olsa da [[İbn-i Rüşd]] tenkitlerini en çok [[Gazzali]] ve Eş'ariyye üzerinde yoğunlaştırır.
 
Eş'ârîyye ismi, her ne kadar, [[Ehl-i Sünnet]]'e mensup iki ekolden birisinin ismi olsa da, bu ekolün ortaya çıkışı dikkate alındığında, Ehl-i Bid'ata mukabil kullanılması itibariyle genel anlamda [[Mâtûridîyye]]'yi de içine alarak, Ehl-i Sünnet'in genel ismi olarak anlaşılmaktaydı. Zira, o yıllarda akaidin önemli meselelerinden birini teşkil eden Allah'ın sıfatları meselesinde birbirine zıt iki görüş ileri sürülüyordu. Bunlar, sıfatları kabul eden Selefiyye görüşü ile onların bir kısmını kabul etmeyen ''Muattıla'' görüşü idi. Selefiyye'ye sıfatları kabul etmesi sebebiyle "Sıfâtiyye" deniliyordu. Eş'ârî Selefiyye'ye geçtikten ve Eş'ariyye ekolünün temsilcisi olduktan sonra, sıfatları kabul eden Ehl-i Sünnet'e "Eş'ârîyye" denilmiştir. İşte bu bakımdan Eş'ârîyye, Ehl-i bid'ata mukabil olarak kullandığı takdirde Maturidiyye'yi de içine almaktadır.<ref>Bekir Topaloğlu, Kelam İlmi 153</ref><ref>Şehristânı, el-Mile'l 1/92-93</ref> <ref>İzmirli, Yeni İlm-i Kelâmı/l 10</ref>
 
Eş'ârîyye Mezhebi, [[Mu'tezile]]'ye karşı bir anti-tez olarak doğmuş ve Selef [[akide]]sini esas almıştır; fakat [[akaid]] meselelerinin ele alınışında [[kelâm]] bir istidlâl olarak kullanılmış ve te'vile yer verilmiştir. Eş'ariyye'ye mensup kelâm âlimleri zamanla te'vile daha çok yer vermişler, zaman zaman da kelâmda yenilikler yaparak, [[Kelâm]]ı [[felsefe]] metotlarla tartışabilecek bir güce kavuşturmuşlardır. [[Gazzâlî]]'nin faaliyetleri bu hususun en canlı örneği olarak ele alınabilir. Kısacası, Eş'ârî kelâmında [[Akıl|akl]]ın büyük önemi vardır. Eş'ariliğin çıkışındaki ortam da bunun böyle olmasını zorunlu kılıyordu.
 
== Eş'ârîyye'nin Başlıca İtikadi Görüşleri ==
 
Eş'ârî [[Ekol (anlam ayrımı)|ekol]]ünün ana hatlarıyla genel görüşleri;
 
Anonim kullanıcı