"Kraniyal sinir" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
k (r2.7.3) (Bot: Ekleniyor: nn:Hjernenerve)
[[Dosya:Brain human normal inferior view with labels en-2.svg|thumb|right|250px|Kraniyal sinirler]]
'''Kraniyal sinirler''', '''kafa çiftleri''' veya '''kafatası sinirleri''' ([[Latince]]: ''nervi craniales''), [[merkezî sinir sistemi]]nden (Systema nervosum centrale) çıkarak çevreye dağılan, [[Çevreselçevresel sinir sistemi]]nin (systema nervosum periphericum) beyinden[[beyin]]den çıkan (encephalic) bölümüdür.
 
Toplamİnsandaki kraniyal sinirleri toplam 12 sinirdenbölümden oluşur. Tümü [[beyin]] tabanından çıkarak [[kafakafatası]]tasındakindaki deliklerden geçerler.N.Vagus hariçBirinci [[baş]]ve veikinci çiftler [[boyunserebrum]]dan bölgesine yayılırlaryayılır. N.Geri vaguskalan iseon [[Toraks]]çift ([[göğus boşluğubeyinsapı]]) ve [[Abdomen]]'e ([[karın boşluğu]])ndan yayılır).
 
== İnsan olmayan omurgalılarda kraniyal sinirler ==
İnsandaki kraniyal sinirleri, diğer tüm [[omurgalılar]]dakine benzer. [[Amniyot]]lara kadarki diğer türlerde bulunan XI. ve XII. kraniyal sinirler değişiktir. [[Mahmuzlu camgöz köpek balığı]] (Squalus acanthias) gibi bazı ilkel [[kıkırdaklı balıklar]]da sıfır olarak numaralandırılan son bir sinir bulunur. Bu sinir, ilk kraniyal sinirden daha önce gelir. Bunlar beyinsapından çıkar, [[omurga]]ya girer.
 
== Bölümleri ==
 
# NnI. olfactorii (Fila olfactoria)Olfactory: Koku sinirleri
 
# NII. opticusOptic: Görme siniri
# N. oculomotorius: Gözün hareketlerini yapan (somatik motor ve otonom) sinirleri.
 
# N. trochlearis: [[Orbita]] daki M. obliquus superior u innerve eder.
# NIII. oculomotoriusOculomotor: Gözün hareketlerini yapan (somatik motor ve otonom) sinirleri.
# N. trigeminus (üçüz sinir): 1. [[yutak kavsi]]nin siniri olup çiğneme kasları, [[diş]]ler, alt [[göz]] kapağı, [[burun]] [[mukoza]]sı, yanaklar, [[ağız]] tabanı, [[çene]] ucu, [[yüz]]ün bir kısmı, [[dudak]]lar, alt ve üst [[çene]] mukozası gibi geniş bir alanı innerve eder.
 
# N. abducens: Orbitada M. rectus lateralis'i innerve eder.
# NIV. trochlearisTrochlear: [[Orbita]] daki M. obliquus superior u innerve eder.
# N. facialis: (N. intermedio facialis) 2. [[yutak kavsi]]nin siniri olup [[mimik]] kasları (yüz ifadelerini veren [[kas]]lar) innerve eder.
 
# N. vestibulocohlearis: [[Kulak]], [[duyma]] ve [[denge]] siniri.
# NV. trigeminusTrigeminal (üçüz sinir): 1. [[yutak kavsi]]nin siniri olup çiğneme kasları, [[diş]]ler, alt [[göz]] kapağı, [[burun]] [[mukoza]]sı, yanaklar, [[ağız]] tabanı, [[çene]] ucu, [[yüz]]ün bir kısmı, [[dudak]]lar, alt ve üst [[çene]] mukozası gibi geniş bir alanı innerve eder.
# N. glossopharyngeus: 3. [[yutak kavsi]]nin siniri. Tonsillalar, dilin 1/3 rka kısmı (tad duyusu).
 
# N. vagus: 4. ve 5. [[yutak kavsi]] siniri. [[Duyu]], [[motor]] ve [[parasempatik]] karakterli mikst bir sinir. [[Torax]] ve [[abdomen]]deki visseral yapıların innervasyonunu sağlar.
# NVI. abducensAbducens: Orbitada M. rectus lateralis'i innerve eder.
# N. accessorius: Motor bir sinirdir. Cranial ve spinal iki kökten oluşur. Başlıca M. trapezius, M. sternocleidomastoideus un motor innervasyonu.
 
# N. hypoglossus: Dilin motor siniri. [[Dil]] hareketlerini yapar, [[dil kasları]]′nı idare eder.
# NVII. facialisFacial: (N. intermedio facialis) 2. [[yutak kavsi]]nin siniri olup [[mimik]] kasları (yüz ifadelerini veren [[kas]]lar) innerve eder.
 
# NVIII. vestibulocohlearisVestibulocochlear: [[Kulak]], [[duyma]] ve [[denge]] siniri.
 
# NIX. glossopharyngeusGlossopharyngeal: 3. [[yutak kavsi]]nin siniri. Tonsillalar, dilin 1/3 rkaarka kısmı (tad duyusu).
 
# NX. vagusVagus: 4. ve 5. [[yutak kavsi]] siniri. [[Duyu]], [[motor]] ve [[parasempatik]] karakterli mikst bir sinir. [[Torax]] ve [[abdomen]]deki visseral yapıların innervasyonunu sağlar.
 
# NXI. accessoriusAccessoriy: Motor bir sinirdir. Cranial ve spinal iki kökten oluşur. Başlıca M. trapezius, M. sternocleidomastoideus un motor innervasyonu.
 
# NXII. hypoglossusHypoglossal: Dilin motor siniri. [[Dil]] hareketlerini yapar, [[dil kasları]]′nı idare eder.
 
== Mnemonik cihazlar==
{{Anatomi-taslak}}
Dolaşımda kraniyal sinirlerin adlarını ve sırasını hatırlamaya yardımcı birçok mnemonik cihaz vardır. Çünkü [[zihin]] kafiyeli ifadeleri iyi çağırır. En iyi yöntem kafiye düzenini kullanmaktır.
 
{{Sinir sistemi}}
[[Kategori:Kraniyal sinirler|*]]
 
1.389

değişiklik