Ana menüyü aç

Değişiklikler

Kayık tipi deniz taşıtlarını karadan taşımak için kızaklardan yararlanılır. Qayaq taşınan kızağa ''qayyirautit'', Umiaq taşınan kızağa da ''umiirautit'' [çoğul] ''umiiraun'' [tekil] ya da ''qamutit'' adı verilir.<ref name="ref882">[http://www.cs.cmu.edu/afs/cs/user/lsl/Nice/Inupiaq/combined%20dictionary.doc Iñupiaq Combined Dictionary]</ref> Umiaq çekme kızakları fildişinden yapılır, zira fildişi kar ve buz üzerinde çok kaygan olduğu için fazla zahmet çekmeden hızlı ulaşım sağlar.<ref >[http://alaska.si.edu/record.asp?id=467 Alaska Native Collections : Boat sled]</ref>
 
[[Dosya:Toboggan (PSF).png|thumb|right|150px|''Uniqqat'' ya da ''[[Toboggan]]'']]
 
Geleneksel kızak çekim hayvanı olarak daha çok köpek kullanılırken, sınırlı sayıdaki kimi yörelerde ise rengeyiği kullanılır. Point Hope gibi yörelerde yarı evcil rengeyiklerinin (''unirraun'') çektiği kızaklarda (''unirrat'') özel dizginler (''qauġutik'') kullanılır.<ref name="ref882">[http://www.cs.cmu.edu/afs/cs/user/lsl/Nice/Inupiaq/combined%20dictionary.doc Iñupiaq Combined Dictionary]</ref> Günümüzde ise daha çok kar motosikletleriyle çekilmektedir.<ref name="refKuuvaŋmiut">Douglas B. Anderson, Wanni W. Anderson, Ray Bane, Richard K. Nelson & Nita Sheldon Towarak (1998), [http://www20.us.archive.org/details/kuuvanmiutsubsis00ande Kuuvaŋmiut Subsistence: Traditional Eskimo Life in the Latter Twentieth Century]</ref>
 
Çekimsiz kızaklar da yaygındır. Kobuk İnyupikleri kar derinliğinin yüksek olduğu ağaçlık alanlarda kullandıkları ''uniqqat'' adı verilen [[toboggan]] tipinde kızakları [[Atabask dilleri]]ni konuşan [[Kızılderililer]]den ([[Alaska Atabaskları]]) öğrenmişlerdir.<ref name="ref882">[http://www.cs.cmu.edu/afs/cs/user/lsl/Nice/Inupiaq/combined%20dictionary.doc Iñupiaq Combined Dictionary]</ref> Bu ad (''uniqqat'') içbölgedeki Nunamiut kabilesinde "avcıları buz üzerinde çeken kızak" olarak kullanılır.<ref name="ref882">[http://www.cs.cmu.edu/afs/cs/user/lsl/Nice/Inupiaq/combined%20dictionary.doc Iñupiaq Combined Dictionary]</ref> Yokuş aşağı kaymak için ''sisuqhaaġutik'' adlı kızak kullanılır.<ref name="ref882">[http://www.cs.cmu.edu/afs/cs/user/lsl/Nice/Inupiaq/combined%20dictionary.doc Iñupiaq Combined Dictionary]</ref> Çocukların kaymak için kullandığı kızağa ''uniaqhaurat'' adı verilir.<ref name="ref882">[http://www.cs.cmu.edu/afs/cs/user/lsl/Nice/Inupiaq/combined%20dictionary.doc Iñupiaq Combined Dictionary]</ref> Küçük el kızaklarına ise ''qamugaurat'' denir.<ref name="ref882">[http://www.cs.cmu.edu/afs/cs/user/lsl/Nice/Inupiaq/combined%20dictionary.doc Iñupiaq Combined Dictionary]</ref>
 
Kızak kaydırakları (''sled runner'') olarak kimi bölgelerde balina çene kemiğinden yapılan ''aglu'' kullanılır.<ref name="ref882">[http://www.cs.cmu.edu/afs/cs/user/lsl/Nice/Inupiaq/combined%20dictionary.doc Iñupiaq Combined Dictionary]</ref> Metal kaydıraklı kızaklara ''saviḷgit'' adı verilir.<ref name="ref882">[http://www.cs.cmu.edu/afs/cs/user/lsl/Nice/Inupiaq/combined%20dictionary.doc Iñupiaq Combined Dictionary]</ref> Kızak tentesine (''sled bag'') ''aquġun'' ya da ''itqirvik'' denir.<ref name="ref882">[http://www.cs.cmu.edu/afs/cs/user/lsl/Nice/Inupiaq/combined%20dictionary.doc Iñupiaq Combined Dictionary]</ref> Kızak çapası olarak ''niksikpak'', freni için ''akititaun'' kullanılır.<ref name="ref882">[http://www.cs.cmu.edu/afs/cs/user/lsl/Nice/Inupiaq/combined%20dictionary.doc Iñupiaq Combined Dictionary]</ref> Kızak tutamağına ''kaimġuaġvik, kiamġuaġvik'', dikey kaburgalara ''naparuq'' ya da ''kaivḷuun, kiavḷuun'', bükük ön kısmına ''asiġñiq'', kaburgalı kızakların yuvarlak olan ön kısmına ise ''apuġiitkutaq'' adı verilir.<ref name="ref882">[http://www.cs.cmu.edu/afs/cs/user/lsl/Nice/Inupiaq/combined%20dictionary.doc Iñupiaq Combined Dictionary]</ref>
48.025

değişiklik