"Chacaltaya" sayfasının sürümleri arasındaki fark

((v5) G_Ş1 Uyarı1)
((v5) G_Ş1 Uyarı1)
'''Chacaltaya''' ([[Aymara]]ca'da "soğuk yol"), [[Bolivya]] [[And dağları]]nın [[Cordillera Real]] dağlarında bir [[sıradağ]]ı. Bolivya'nın [[de facto]] başkenti [[La Paz, Bolivya|La Paz]]'ın 15 kilometre kuzeyinde yer almaktadır. 5.421 metre yüksekliğine sahip olup zirvesinden [[Titicaca Gölü]] görünebilir. [[Jeoloji]] bilimdalında [[granit]] ve greisen (skarnlaşmış granit) ile bilinir.<ref>Pontus Ljunggren, and Luigi Radelli, "Bolivian tin mineralization", Economic Geology; December 1963, v. 58, no. 8, p. 1348-1351.</ref>
 
18.000 yıllık [[buzul]] 1940 yılında 0.22 km² iken 2007'de 0.01km² 'e kadar azaldı.<ref name="gone">{{cite news|başlık= Farewell to a melting glacier|url= http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/6496429.stm |yayımcı= [[BBC News]]|tarih= 03.04.2007|erişimtarihi=13.07.2007}}</ref><ref name="The Miami Herald">{{cite news|başlık= Bolivia's Chacaltaya glacier is gone|url= http://www.miamiherald.com/news/americas/story/1030126.html|yayımcı= [[The Miami Herald]]|tarih=04.05.2009|erişimtarihi= 10.05.2009}}</ref> Eriyiklerin yarısı 1980 yılından önce yaşandı.<ref name="glacier evolution">{{citeDergi paperkaynağı|title=Glacier Evolution in the Tropical Andes during the Last Decades of the 20th Century: Chacaltaya, Bolivia, and Antizana, Ecuador|url=http://ambio.allenpress.com/perlserv/?request=get-document&doi=10.1639%2F0044-7447(2000)029%5B0416%3AGEITTA%5D2.0.CO%3B2&ct=1#i0044-7447-29-7-416-f09|publiser=AMBINO|date=2000-11-01|accessdate=2000-11-01}}</ref>
 
Yağışın eksik olması ve [[El Niño]]'nun ısınma aşamasından kaynaklanan 1980 yılından sonraki eriyiş 2009'da buzulun kayboluşu ile sonuçlandı. La Paz'ın 30 kilometre uzaklığında [[Huayna Potosí]] dağının yakınında yer alan buzul Güney Amerika'nın en yüksek buzullarından biriydi. [[İklim değişikliği]]nden dolayı belirgin bir şekilde azalmanın yaşandığı buzul aralıklarından biri olduğu ileri sürüldü.<ref name="The Miami Herald"/> Eriyişin [[küresel ısınma]]dan mı yoksa Chacaltaya etrafındaki bölgesel iklim değişikliğinden mi kaynaklandığı hâlâ tartışma konusudur.<ref name="inesad"> {{Web kaynağı|title=Reconciling melting glaciers and falling temperatures in the Bolivian highlands |url=http://www.inesad.edu.bo/mmblog/mm_20090323.htm |publisher=[[Lykke E. Andersen]]|date=2009-03-23| accessdate=2009-03-23}}</ref>
286.376

değişiklik