"Aurelianus" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
genel imla, noktalama hataları, şablon ekleme, ref.düzenleme, vb., replaced: ,h → , h, , → ,
k (genel imla, noktalama hataları, şablon ekleme, ref.düzenleme, vb., replaced: ,h → , h, , → ,)
| adı = Aurelian
| başlık = [[Roma İmparatoru]]
| resim = [[Dosya:Busto_di_Claudio_II_il_GoticoBusto di Claudio II il Gotico,_Brescia Brescia,_Santa_Giulia Santa Giulia.jpg]]
| altyazı = Aurelian Büstü
| hüküm süresi =[[9 Eylül]] [[270]]–Eylül [[275]]
[[Dosya:Aureliancoin1.jpg|thumb|300px|left|Aurelian, bir ordu komutanıydı ve saltanatı sırasında lejyonların sadakatini korumaya çalıştı; bu sikke CONCORDIA MILITVM, "askerler arasındaki uyum"'u kutlamak için bastırılmıştır. Bir ironi olarak, ölümü [[Praetorian muhafızlar]]'ın elinden olmuştur.]]
 
248 yılında, İmparator [[Arap Philip]] Roma şehrinin bininci kuruluş yıl dönümünü muhteşem ve pahalı törenler ve oyunlarla kutladı, ve imparatorluğa muazzam bir kendine güven kanıtı sundu. Ertesi yıl, her nasılsa, İmparatorluk dış düşmanların ağır baskısı altına girerken aynı zamanda çok sayıda isyancı zorba nedeniyle devletin gücünü zayıflıyor bu da imparatorluğu tehlikeli bir iç savaş tehdidi ile karşı karşıya bırakıyordu. Aynı zamanda, devletin ekonomik olarak alt yapısını oluşturan tarım ve ticaret istikrarsızlığın neden olduğu bozulma nedeniyle gittikçe daha kötüye gidiyordu. Sonuç olarak, imparatorluk 260 yılında İmparator Valerian'ın kuşatma rüzgarına karşı koyacak durumda değildi; doğu eyaletleri kurtarıcıları olarak [[Suriye]] eyaletindeki [[Palmyra]] kenti yöneticisini bulmuşlar ve Roma imparatorluğundan ayrı bir oluşum olarak [[Palmyra İmparatorluğu]] adı altında pers tehlikesine karşı başarıyla mücadele etmişlerdi; Ren hattının batısındaki eyaletler ise Roma toprakları içindeki üçüncü otonom devlet olan ve [[Galya İmparatorluğu]] olarak adlandırılan devleti oluşturmuşlardı. Roma'daki imparator ise, iç tehditler ve İtalya ve Balkanların savunmasıyla meşuldü. Bu, Gallienus ve Claudius'un karşı karşıya kaldıkları durumun özetiydi ve şimdi sıra henüz saltanatını başında olan Aurelian'daydı.<ref>Watson, s. 23.</ref>
 
=== İmparatorluğun yeniden birleşmesi ===
==== Alamanni'lerin bozgunu ====
 
Her nasılsa, Kuzeyli Barbarların neden oldukları sıkıntı henüz sona ermemişti. 271'de, [[Alamanlar]] İtalya'ya doğru harekete geçip Padan ovasından ülkeye girerek köyleri yağmaladılar; [[Po Nehri]]'ni geçerek [[Piacenza|Placentia]]'yı işgal ettiler ve yüzlerini [[Fano]]'ya çevirdiler. O sırada [[Vandallar]]'ın geri çekilmelerini kontrol etmek için Pannonia'da bulunan Aurelian, hemen İtalya'ya girdi ancak ordusu [[Placentia Savaşı]]'nda bozguna uğradı (Ocak [[271]]). Bozgun haberi Roma'ya ulaştığında, barbarların geleceği korkusu büyük bir paniğe neden oldu. Ama Aurelian, [[Metaurus Nehri]] yakınlarındaki Alamanni kampına saldırarak onları [[Fano Savaşı]]'nda yendi ve Po nehrinin gerisine çekilmek zorunda bıraktı. En sonunda Aurelian, onları [[Pavia Savaşı]]'nda bozguna uğrattı. Bu sebeple kendisine ''Germanicus Maximus'' ünvanı verildi. Her halukarda, Germen halklarının tehdidi Romalılarca hissedilecek kadar yüksek kaldı ve bu sebeple, Aurelian sorunu Roma'nın etrafına [[Aurelian Duvarları]] olarak da bilinen duvarlarla çevirttirerek çözmeye çalıştı. <ref>Watson, pp. 51-54, 217.</ref>
 
[[Dosya:Porta Asinaria 2948.JPG|thumb|200px|''Porta Asinara'', [[Aurelian Duvarları]]'nda bir kapı.]]
Aurelian'nın saltanatı sadece [[darphane]] işçilerinin ayaklanmasını kaydeder. Roma'daki darphane ustası ''[[Rationalis]]'' [[Felicissimus]], Aurelian'a karşı ayaklandı. İsyana, aslında darphane işçileri ve sikke yapımında kullanılan gümüşleri çalan ve düşük kalitede sikke üreten darphane ustası Felicissimus neden olmuştu. Aurelian bu düzeni bozmak istemiş ve Felicissimus'u mahkemeye çıkartmıştı. ''Rationalis'', darphane işçilerini isyana teşvik etmişti; isyan sokaklara sıçramıştı ve bu durumda da Felicissimus hemen öldürülmüş ya da idam edilmiş olmalıdır. Mısır'daki Palmirene isyanı, büyük ihtimalle Roma'nın tahıl tedariğini azaltmış bu da halkın imparatora olan saygı ve sevgisinin azlamasına neden olmuştur. Bu isyan aynı zamanda, büyük olasılıkla [[Quintillus]]'ın seçiminde onu desteklemiş olan bazı senatörlerin desteğini de almış böylece Aurelian'dan korkacak bir şeyleri olmuştur. Aurelian, imparatorluk ordusundan bazı birliklerde güçlendirilmiş olan şehir [[Kohort]]'larına isyancı çetelere saldırılmasını emretmiştir: bunun sonucu [[Caelian tepesi]]'ndeki savaş, isyanın sonunu belirlemiştir (bazı kaynaklarda, ölü sayısı muhtemelen biraz abartılı olmakla birlite 7,000 olarak verilir). İsyancıların bir çoğu idam edilmiş, aynı zamanda bazı isyancı senetörler ölüm cezası verilmiştir. Roma darphanesi geçici olarak kapatılmış ve yeni kurulan birkaç darphane ile birlikte imparatorluğun ana darphanesi hakimiyetini kaybetmiştir.<ref>Watson, pp. 52-53.</ref>
 
Aurelian'ın sikke reformu, içinde %5 gümüş bulunan ''[[antoninianus|antoninianii]]'' sikkelerinin takdimini içerir. Üzerinde, <small>XXI</small> işareti (ya da Yunan sayısal sistemine göre <small>KA</small>) bulunan ve bu sikkelerden yirmi tanesinin eski gümüş sikke ''[[denarius]]'' ile aynı miktarda gümüşe sahip olduğunu anlatan bir ibare bulunur.<ref>Watson, s. 130. Sonraki imparatorlar [[Marcus Claudius Tacitus|Tacitus]] ve [[Carus]] zamanında, bu sikkeler üzerine <small>XI</small> ya da <small>IA</small> işareti konularak alaşımında %10 gümüş bulununduğu ima edilmiştir.</ref>
 
== Ölümü ==
 
== Notlar ==
{{Reflist}}
<div class="references-small"><references/></div>
 
== Kaynaklar ==
 
== Ek okumalar ==
* John White, Restorer of the World: The Roman Emperor Aurelian (Dünyanın restoratörü: Roma İmparatoru Aurelian), 2005, Tempus Publishing , ISBN 1-86227-250-6
 
== Dış bağlantılar ==
{{commonscat|Aurelianus}}
* [http://wildwinds.com/coins/ric/aurelian/t.html Aurelian Sikkeleri], Wildwinds.com sitesinde, {{İng}}
* [http://www.roman-emperors.org/aurelian.htm ''dominus et deus'' ünvanıyla sikke üzerinde Aurelian (bölüm 1.9)] {{İng}}
 
{{bitiş kutusu}}
{{Roma İmparatorları}}
 
{{Link SM|fi}}
{{Link KM|ru}}
 
[[Kategori:214 doğumlular]]
[[Kategori:Ölmüş insanlar]]
 
{{Link SM|fi}}
{{Link KM|ru}}
{{Link GA|ru}}
 
[[an:Aurelián]]
[[arz:اورليانوس]]
866

düzenleme