"Topaluşağı, Maden" sayfasının sürümleri arasındaki fark

k
genel imla, noktalama hataları, şablon ekleme, ref.düzenleme, vb.
k (Bot : Raster dosyaları, AWB kullanılarak vektörel eşdeğerleriyle değiştirildi, replaced: Elazığ_Turkey_Provinces_locator.jpg → Elazığ in Turkey.svg)
k (genel imla, noktalama hataları, şablon ekleme, ref.düzenleme, vb.)
Köyün resmi adı Topaluşağ'ı fakat eski adı
"Topalon" dur. Konuşulan dil zazacadır.
Tamamen bir zaza köyüdür. Köyün adının tam olarak nerdennereden geldiği bilinmemektedir.
Köydeki başlıca sülaleler şunlardır ,İbu,Beku,Gejoyu,Hemmu, sılemonu, Bakalu(Altay)sülaleleridir. Köydeki soyadları ise şunlardır;Altay,Akman, Atay,Alp,Sungurtekin,Bektaş,Alpsoy,Altınışık,Altınsoy,Aksan, Bal'dır.
KÜLTÜRÜ
Köyün [[gelenek]], şevnımac (Köylüler kış aylarında birbirlerine yağlı ekmek dağıtır) Sersal (Baharın gelişinin kutlanması, evlerden toplanan zahireler bir evde pişirilir sonra toplu olarak yenir.) ve çeşitli tiyatro oyunları oynanır. görenek ve [[yemek]]leri ayran çorbası, içli köfte, sütlaç, kılincey, çörek, güvaç, siron.Köyde oynanan halk oyunları Elazığ ve Diyarbakır oyunlarının etkilerini taşır. Hallay,Temır ağa,Çebık gibi oyunlaroynanır. Kadınlar genelde şalvar giyer. Başlarına yazma veya tülbent takarlar. Eski yaşlı kadınlar süslü kullah takarlardı ama artık geleneksel bu giyim tarzına rastlanmamaktadır. Köy zazalar hakkında araştırma yapmak isteyenler için doğal bir labratuvardır. Köy halkı sünni olup Hanifi mezhebindendir. Köyün okuma yazma oranı yüksektir. öğretmen , mühendis, polis, subay, astsubay doktor ve diğer memur sayısı oldukça yüksektir.
ve diğer memur sayısı oldukça yüksektir. .
 
HİKAYELER(SUNIKİ)
TEKERLEMELER,
 
Eko dıko, dı nazıko, gurgılıko, kınorıko, capa raşta, istika bistika ...
 
COĞRAFYA
YER ŞEKİLLERİ :Elazığ iline 75 km, Maden ilçesine, Bermaz tarafından 55 km, Çayırköy tarafından 21 km, dir. Köy güneydoğu torosların Maden Dağları arasında yer alırDağlık ve engebeli bir araziye sahiptir. Ortalma yükseltisi 1300 m kadardır. Köy; Doğudan Çayırköy (Hacu/Bozu),Batıdan Eğrikavak (Mılıku)ve Altıntarla (Çekoyu),Kuzeyden Bahçedere(gerrı),Güneyden Çalkaya(Kılıku/Dere)ile çevrilidir. Köydeki en önemli yükseltiler köyün güneyinde yer alan Yüksek tepe(Tıllo Berz)ile Kuzeyinde yer alan Runık tepeleridir. Doğal bitki örtüsü olan meşe ormanlarının tahrip edilmesi sonucu Antropojen bozkırlar yaygınlaşmıştır. (Meşe ormanları yüzyıllardır işletilen Maden bakır ocaklarında kullanılmıştır.)Nadirde olsa meşe koruluklarına rastlanmaktadır. Arazi yapısınında oldukça engebeli olması nedeniyle erozyon çok şidetli bir şekilde gözlemlenmiştir. Köyün tam karşısında yer alan Kadı taşı(kerrey kadi)köyün sembolu gibi olmuştur. Bundan 70 yıl kadar önce tamamen meşe ağaçlarıyla kaplı bu alan tahrip edilmiş bugün doğal bir kale görünümü almıştır. Uzaktan süt beyaz görünümlü bu kayalık alan metamorfik taşlardan oluşmuştur. Köyün hemen yanı başında yer alan wennerrı aynı özellikleri gösterir. Köyün çevresinde yer yer bakır madeni yataklarınada rastlanır. Fakat bu alanda MTA çalışmaları olmuş rezervlerin az olması nedeniyle ekonomik olarak değerlendirilememiştir. Köy Hazar depresyon alanına kuş uçuşu olarak 8–10 km uzaklıktadır. Buda köyün deprem bakımından riskli bir bölgede olduğunu gösterir.
 
İKLİMİ VE BİTKİ ÖRTÜSÜ:Köyde karasal iklim egemendir. Yazlar genelde sıcak ve kurak kışlar soğuk ve kar yağışlıdır. Yıllık yağış miktarı yükseltinin de etkisi ile 800–1000 mm arasında değişir. Temmuz ayı sıcaklık ortalamaları 25C derecenin üzerinde iken ocak sıcaklık ortalaması -8 derece kadardır. Doğal bitki örtüsü orman olması gereken bu alan ormanların hızlı bir şekilde tahrip edilmesi sonucu yok olmuştur. (Bakırın eritilmesinde kullanmak için köylüler tarafından kesilerek Maden'e taşınmıştır).Bunun yerini Antropojen bozkırlar almıştır. Bu bozkırlarda egemen bitki türü Keven ve türleridir. Ayrıca kenger(Kinger)gelincik, kekik, çoban yastığı, tavşan elması,Düğün çiçeği,Dağ çiçekleri yaygındır. Bu bozkır alanları haziran ayında hızla sararak ortadan kalkar. Köyde bozkır alanlarında Alıç ağacı hala göze çarpar. Köyün kuzey batısındaki eski bağ alanlarında meşe ağaçları görülürken suyun bulunduğu derelerde söğüt ve kavak ağaçları yaygındır. Köyde özellikle köy çeşmesi(Eyney tujiyon) üzerinde yer alan meşe ağacı anıt ağaç özelliği taşır ve keşf edilmeyi beklemektedir Köy Kınalı kekliklerin yaşam alanıdır. Bu kuş türü bütün Türkiye'de hızla tükenen bir canlıdır. Bilinçsiz avlama ve yumurta alımı nedeniyle tür tehlike altındadır. Köyde ayrıca Kurt,Tilki,Tavşan,Porsuk,Gelincik gibi yaban hayvanları görülür. Dünya'da NESLİ TÜKENME TEHLİKESİYLE karşı karşıya olan su semenderi bu köy derelerinde bulunmaktadır. Köylülerin çoğu bu hayvan hakkında pek bilgi sahibi değidir. Aşağı çay,Rezzan deresi ve yukarı çay derelerinde bu hayvana rastlanılmaktadır. ..HİDROLOJİSİ:Köy Fırat ve Dicle ırmaklarının su bölümü çizgisi üzerinde yer alsadaalsa da Dicle ırmağının su havzasında yer alır. Arazisi dağlık olduğundan vadi ve yamaç kaynakları bakımından zengin sayılır.
 
[[Kategori:Maden belde ve köyleri]]
866

düzenleme