"Schwyz (kanton)" sayfasının sürümleri arasındaki fark

değişiklik özeti yok
 
 
'''Schwyz''' ([[Almanca]]: ''Schwyz''), [[İsviçre]]'nin orta kesiminde [[İsviçre'nin kantonları|kanton]]. Yüzölçümü 908 km² olan Schwyz Kantonu'nun merkezi [[Schwyz]] şehridir. [[İsviçre Konfederasyonu]]'nun ilk dört kantonundan biridir. Konfederasyon adını ve bayrağını bu kantondan almıştır.
 
 
==Coğrafya==
İsviçre Önalpleri bölgesinde yer alan kanton, buzul vadileriyle ve göllerle büyük ölçüde yarılmış olan kuzey kesimine doğru alçalır. Muota ve Sihl vadilerinin geçtiği kanton topraklarının yaklaşık dörtte üçü tarım arazisi, dörtte biri ise ormanlıktır[[orman]]lıktır. [[Lauerz Gölü|Lauerz]] ve [[Sihl Gölü|Sihl]] göllerinin tamamıyla [[Zürich Gölü|Zürich]], [[Luzern Gölü|Luzern]] (Vierwaldstätter) ve [[Zug Gölü|Zug]] göllerinin bazı bölümleri ve Rigi kütlesinin en yüksek doruklarından ikisi ([[Kulm]], 1.798 m; [[Scheidegg]], 1.665 m) kanton sınırları içinde kalır. Kantonun en yüksek noktası [[Ortstock]]'tur (2.716 m).
 
==Tarih==
Schwyz Vadisinin adı kayıtlara ilk kez 972'de Suittes olarak geçti. Bu tarihten sonra [[Büyük Mythen]]'in (1.870 m) eteklerine, Alman kralını temsil eden Zürichgau kontuna bağlı özgür köylüler yerleşti. Schwyz köyü ve Muota Vadisi çevresinde yaşayanlar 1240'ta doğrudan imparatora bağlanma ayrıcalığını elde ettiler. Schwyz, [[Habsburg hanedanı]]ndan IV. Rudolf'un (sonradan Almanya kralı [[I. Rudolf]]) bu ayrıcalığı tanımayı reddetmesi üzerine, 1242-45'te Uri ve Unterwalden'le yaptıkları bağlaşmalarını 1291'de yenilediler. Nihayetinde Schwyz, [[Uri]] ve [[Unterwalden]]'le birlikte 1291'de [[Ölümsüz Birlik]]'in (''Ewige Bund'') kuruluşuna öncülük etti. Schwyz'in birliğin ilk dönemlerinde oynadığı öncü rol, Schwyz lehçesinde Schweiz (İsviçre) olan adının 1320'de üç kurucu kantona, 1352'de de bütün konfederasyona verilmesiyle sonuçlandı. [[Avusturya Düklüğü|Avusturya]]lıların 1386'da [[Sempach]]'ta yenilmesinden sonra sınırlarını büyük ölçüde genişleten Schwyz, [[Reform (tarih)|Reform]] hareketi sırasında [[Lutherci]]lere karşı savaştı (1531). 1798'de [[Fransa|Fransız]]ların kurduğu [[Helvetia Cumhuriyeti]]'nin parçası olan Schwyz 1803'te yeniden bağımsız kanton statüsü elde etti. 1845'te öteki [[Katolik]] kantonlarla birlikte [[Sonderbund]] adıyla bilinen ayrılıkçı federasyona katıldı. 1848'de kabul edilen kanton anayasasında 1876 ve 1898'de değişiklikler yapıldı.
 
1291'den sonra [[Avusturya Düklüğü|Avusturya]]'nın zamanla üç kantona zorla kabul ettirdiği egemenliğine son veren Morgarten Savaşı'na (1315) kadar Schwyz, Habsburglar'a karşı savaşımda önemli bir rol oynadı. Avusturyalıların 1386'da [[Sempach]]'ta yenilmesinden sonra sınırlarını büyük ölçüde genişletti. Ayrıca Zürich Savaşı'ndaki (1436-1450) harekatların da başına geçti ve Zürich'e bağlı toprakların sahibi durumuna geldi. Schwyz, [[Reform (tarih)|Reform]] hareketi sırasında [[Lutherci]]lere karşı savaştı (1531). 1798'de [[Fransa|Fransız]]ların kurduğu [[Helvetia Cumhuriyeti]]'nin parçası olan ve Fransız işgalinden sonra zorla kabul ettirilen Anayasa'yı reddetmeyi kararlaştıran Schwyz Kantonu, sıradan bir yönetim bölümü durumuna düşürüldüyse de, [[Uzlaşma Yasası]]'yla 1803'te yeniden bağımsız kanton statüsü elde etti. 1845'te öteki [[Katolik]] kantonlarla birlikte [[Sonderbund]] adıyla bilinen ayrılıkçı federasyona katıldı. 1848'de kabul edilen kanton anayasasında 1876 ve 1898'de değişiklikler yapıldı.
 
==Ekonomi==
Kırsal özellikle gösteren bir kanton olan Schwyz yöreye özgü kahverengi sığırlarla tanınır. [[Kumaş]] ve [[mobilya]] üretimi gibi sanayi etkinlikleri yönetim merkezi Schwyz ve [[Zürich Gölü]] yakınlarında yoğunlaşmıştır. [[Wägital Gölü]]nün çevresinde hidroelektrik santralları vardır. Başlıca şehirler Schwyz ile bir hac merkezi olan [[Einsiedeln]]'dir. NüfusunSankt büyükGotthard bölümükarayolu [[Almanca]]sayesinde konuşurulaşımı ve [[Katolik]]tirturizmi gelişmektedir.
 
Nüfusun büyük bölümü [[Almanca]] konuşur ve [[Katolik]]tir.
 
 
55.251

değişiklik