Ana menüyü aç

Değişiklikler

değişiklik özeti yok
'''Paşa''', [[Osmanlı Devleti]] zamanında yüksek sivil memurlara ve [[albay]]dan üstün rütbede bulunan askerlere verilen unvan.<ref name=tdk>{{cite web|başlık=TDK Güncel Türkçe Sözlük: Paşa.|url=http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.4f3253baa032b5.16215603|erişimtarihi=2012-2-8|yayımcı=[[Türk Dil Kurumu]]}}</ref>
'''Paşa''', [[Osmanlı Devleti]] zamanında yüksek sivil memurlara ve [[albay]]dan üstün rütbede bulunan askerlere verilen unvan.<ref name=tdk>{{cite web|başlık=TDK Güncel Türkçe Sözlük: Paşa.|url=http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.4f3253baa032b5.16215603|erişimtarihi=2012-2-8|yayımcı=[[Türk Dil Kurumu]]}}</ref> Sözcüğün [[Eski Türkçe]]deki ''erkek evlat'' anlamına gelen ''beşe'' kelimesinden geldiği<ref>{{cite web|başlık=Paşa|yayımcı=Nişanyan Etimolojik Sözlük|url=http://www.nisanyansozluk.com/?k=pa%C5%9Fa|erişimtarihi=2012-2-8}}</ref> veya 'baş ağa' sözcüklerinin birleşmesiyle oluştuğu düşünülmektedir.<ref name=milli>{{cite web|başlık=Paşa Şiir|url=http://www.milligazete.com.tr/makale/-pasa-siir--205201.htm|yazar=Cevat Akkanat|erişimtarihi=2012-2-8|yayımcı=Milli Gazete}}</ref> Bunun yanında ''baş'' isim gövdesine ''-A'' isimden isim yapan yapım eki getirilerek ''en üstte, başta olan'' anlamında türetilen bir kelime olduğu da düşünülebilir. [[İskender Pala]] da sözcüğün "beşe" sözünden geldiğine [[Od (kitap)|Od]] adlı romanındaki şu sözlerle işaret etmiştir: ''"Çelebi Faruk, Lokman Beşe'nin babasıydı demek. Üç yıldır bunu hiç bilmemiştim. Oysa "Paşa" demesinden anlamalıydım."''<ref>Pala, İskender (2011), Od, s.159, Kapı Yayınları:İstanbul.</ref> Günümüzde [[Lâkap ve Unvanların Kaldırılması Hakkındaki Kanun]] ile yasak olmasına rağmen (26 Kasım 1934) pek çok kesimde [[general]] rütbeli subaylar için yaygın olarak kullanılmaktadır.<ref name=tdk/> Ayrıca ''paşa'' Türkçe kökenli bir kelime olmasına rağmen yabancı tamlamaların içinde kullanılmıştır.<ref name=devellioglu>{{cite book|başlık=Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat: Paşa kelimesi | yayımcı=Aydın Yayınevi| yazar=Ferit Devellioğlu| yer=Ankara|sayfalar=854|yıl=205}}</ref>
 
==Sözcüğün kökeni==
'''Paşa''', [[Osmanlı Devleti]] zamanında yüksek sivil memurlara ve [[albay]]dan üstün rütbede bulunan askerlere verilen unvan.<ref name=tdk>{{cite web|başlık=TDK Güncel Türkçe Sözlük: Paşa.|url=http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_gts&arama=gts&guid=TDK.GTS.4f3253baa032b5.16215603|erişimtarihi=2012-2-8|yayımcı=[[Türk Dil Kurumu]]}}</ref> Sözcüğün [[Eski Türkçe]]deki ''erkek evlat'' anlamına gelen ''beşe'' kelimesinden geldiği<ref>{{cite web|başlık=Paşa|yayımcı=Nişanyan Etimolojik Sözlük|url=http://www.nisanyansozluk.com/?k=pa%C5%9Fa|erişimtarihi=2012-2-8}}</ref> veya 'baş ağa' sözcüklerinin birleşmesiyle oluştuğu düşünülmektedir.<ref name=milli>{{cite web|başlık=Paşa Şiir|url=http://www.milligazete.com.tr/makale/-pasa-siir--205201.htm|yazar=Cevat Akkanat|erişimtarihi=2012-2-8|yayımcı=Milli Gazete}}</ref> Bunun yanında ''baş'' isim gövdesine ''-A'' isimden isim yapan yapım eki getirilerek ''en üstte, başta olan'' anlamında türetilen bir kelime olduğu da düşünülebilir. [[İskender Pala]] da sözcüğün "beşe" sözünden geldiğine [[Od (kitap)|Od]] adlı romanındaki şu sözlerle işaret etmiştir: ''"Çelebi Faruk, Lokman Beşe'nin babasıydı demek. Üç yıldır bunu hiç bilmemiştim. Oysa "Paşa" demesinden anlamalıydım."''<ref>Pala, İskender (2011), Od, s.159, Kapı Yayınları:İstanbul.</ref> Günümüzde [[Lâkap ve Unvanların Kaldırılması Hakkındaki Kanun]] ile yasak olmasına rağmen (26 Kasım 1934) pek çok kesimde [[general]] rütbeli subaylar için yaygın olarak kullanılmaktadır.<ref name=tdk/> Ayrıca ''paşa'' Türkçe kökenli bir kelime olmasına rağmen yabancı tamlamaların içinde kullanılmıştır.<ref name=devellioglu>{{cite book|başlık=Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat: Paşa kelimesi | yayımcı=Aydın Yayınevi| yazar=Ferit Devellioğlu| yer=Ankara|sayfalar=854|yıl=205}}</ref>
 
==Kaynakça==
9.728

değişiklik