Öksüz ve yetim

(Öksüz sayfasından yönlendirildi)
Thomas Kennington'ın Öksüzler isimli eseri (1885)

Öksüz, annesi ölmüş,[1] yetim ise babası ölmüş çocuk.[2] Öksüz kelimesi, hem annesi hem babası ölmüş çocuk anlamında da kullanılır.[1] Bu sözcükler, ölmemiş olsalar bile anne ve babasından sürekli olarak koparılmış çocuklar ve hayvan yavruları için de kullanılır. Bu yazıda öksüz kelimesi hem annesini hem de babasını kaybetmiş çocuk anlamında kullanılmıştır.

İçindekiler

EtimolojiDüzenle

"Öksüz" sözcüğü, Türkçe "ök" kökünden türemiştir. Ök sözcüğü "bağ, ip" anlamlarına gelir. Zamanla anlam genişlemesine uğrayarak önce göbek bağı sonra da anne ve baba (ebeveyn) anlamında da kullanılmaya başlanmıştır. Ök sözcüğü Türkçenin bazı ağızlarında öksüz ile eş anlamlı olarak kullanılır.[3] Yetim kelimesi ise Arapça yet'm (tek başına, eşsiz) sözcüğünden gelir.[2] Öksüz ve yetim kelimeleri hem sıfat hem de isim olarak kullanılabilirler.

Dünyada öksüzlükDüzenle

Dünyada çocukların öksüz kalmalarının başlıca sebebi savaşlar ve salgın hastalıklardır. Gelişmiş ülkelerde öksüzlük, az gelişmiş ülkelere oranla oldukça düşük düzeydedir. Aşağıdaki tablo UNESCO'nun 2001 verilerine göre Afrika, Asya, Latin Amerika ve Karayipler'de öksüzlük durumunu göstermektedir:[4]

Kıta Öksüz
çocuk sayısı (milyon)
Toplam çocuk
sayısına oranı
Afrika 34,3 11,9%
Asya 65,5 6,5%
Latin Amerika & Karayipler 8,16 7,4%
Toplam 108 7,6%

AIDSDüzenle

Dünya Sağlık Örgütünün 2010 yılı tahminlerine göre yaklaşık 25 milyon çocuk AIDS nedeniyle öksüz kalmıştır.[5]

Ayrıca bakınızDüzenle

KaynakçaDüzenle

DipnotlarDüzenle

  1. ^ a b "öksüz." TDK Büyük Türkçe sözlük. Erişim: 10 Mayıs 2009"
  2. ^ a b "yetim." TDK Büyük Türkçe sözlük. Erişim: 10 Mayıs 2009"
  3. ^ "ök." TDK Büyük Türkçe sözlük. Erişim: 10 Mayıs 2009"
  4. ^ Children Brink.pdf (Temmuz 2002) Usaid.gov
  5. ^ AIDS: Some Questions and Answers Dünya Sağlık Örgütü (İngilizce)