Oyuncu makigiller

(Çevik lemurgiller sayfasından yönlendirildi)

Oyuncu makigiller (Lepilemuridae), makimsiler grubunda yer alan, türleri orta büyüklükte bir primat familyası. Uzun süre familyanın ikinci cinsi sayılan, soyu tükenmiş Megaladapis cinsi artık Megaladapidae adında ayrı bir familyaya koyulur. Böylece artık familyanın tek temsilcisi Lepilemur cinsidir. Diğer makimsiler gibi oyuncu makilerinde doğal yaşam alanları Madagaskar adasının ormanlardır.

Oyuncu makigiller
Lepilemur sahamalazensis b.PNG
Sahamalaza çevik lemuru
(L. sahamalazensis)
Bilimsel sınıflandırma
Âlem: Animalia
Şube: Chordata
Alt şube: Vertebrata
İnfa şube: Gnathostomata
Sınıf: Mammalia
Takım: Primates
Familya: Lepilemuridae
Gray, 1870[1]
Cins: Lepilemur
Geoffroy 1851[1]
Tip tür
Lepilemur mustelinus
I.Geoffroy Saint-Hilaire 1851[1]

ÖzellikleriDüzenle

Üst kürklerini rengi gri, kahve ya da kırmızımsı gibi renklerde olabilen makilerin karın bölümlerini kaplayan kürkleri genelde beyazımsı ya da sarıdır. Küçük, kısa bir başları ve büyük yuvarlağımsı kulakları olur. 30 - 35 santimetreye kadar büyüyebilirler ve 900 grama ulaşabilirler. Kuyrukları hemen hemen boylarına eşittir.

Yaşam şekliDüzenle

Oyuncu makiler genelde ağaç üzerinde yaşamlarını geçirirler. Daima gece avlanır ve uyanık kalırlar. Kangrular gibi sıçrayarak hareket ederler ve ağaç dallar arasında orta büyüklükte mesafeler arasında atlama yaparlar. Gün boyunca ya lianalar arasında ya da ağaç kovuklarında saklanırlar. Her erkek maki kendi bölgesine sahiptir. Yabancıların bölgelerine aşmasına hoşgörüyle yaklaşmazlar ve savaşırlar. Maki kardan güçlü olan bölgeye isterse el koyar ve kaybeden terk eder. Otçullardır ve genel olarak yaşadıkları ağacın yapraklarını yerler.

ÜremeDüzenle

Doğum sezonu eylül ve aralık ayları arasındadır ve 120 ilâ 150 gün arasında değişen bir gebelik sürecinin ardından, genelde bir ağaç kovuğunun içinde tek bir yavru doğar. Dördüncü aya kadar annelerini emen yavrular, yine de bir yaşlarına kadar aileyi terk etmez. 18 aylık olduğunda tamamen bir yetişkin olur ve yaklaşık 8 yaşına kadar yaşayabilir.

SınıflandırmaDüzenle

Oyuncu makiler (Lepilemur) Lepilemuridae familyasının tek cinsidir. Bazen soyu tükenmiş Megaladapis cinsi ile Megaladapidae adında ortak bir familyaya koyulurlar. Ancak genetik araştırmalar bu iki cinsin o kadar yakın akraba olmadığını göstermiştir.[2]

Tanılan türlerin sayısı son yıllarda patlarcasına yükseldi. 2005 yılına kadar sırf 8 tür tanılıyordu[3] 2006 yılında yapılan bir molekülergenetik araştırma 4 yeni tür ortaya çıkardı.[4][5]. Aynı yılda yapılan daha ayrıntılı bir araştırmadan sonra tekrar 11 tür eklendi.[6] Bazı üniversitelerin araştırmaları ile tekrar birkaç tür eklendi. Böylece bugün toplam 26 tür tanılmakta:[2][7][8][9]

 
Çevik lemurların Madagaskar adasında yayılımı

KitaplarDüzenle

KaynakçaDüzenle

  1. ^ a b c "Mindat.org". www.mindat.org. Erişim tarihi: 11 Haziran 2021. 
  2. ^ a b R. Mittermeier, J. Ganzhorn, W. Konstant, K. Glander, I. Tattersall, C. Groves, A. Rylands, A. Hapke, J. Ratsimbazafy, M. Mayor, E. Louis jr., Y. Rumpler, C. Schwitzer und R. Rasoloarison: Lemur Diversity in Madagascar. In: International Journal of Primatology 29 (2008), S. 1607–1656.
  3. ^ a b c d e f g h i nach Wilson & Reeder (2005)
  4. ^ a b c d N. Andriaholinirina, J. Fausser, C. Roos, Y. Rumpler, Y. et al.: Molecular phylogeny and taxonomic revision of the sportive lemurs (Lepilemur, Primates). In: BMC Evolutionary Biology 6 (17), 2006 PDF 24 Eylül 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  5. ^ a b C. Rabarivola, A. Zaramody, J.-L. Fausser, N. Andriaholinirina, C. Roos, C. Zinner, H. Marcel & Y. Rumpler: Cytogenetic and molecular characteristics of a new species of sportive lemur from Northern Madagascar. In: Lemur News 11: 45-49 (2006)
  6. ^ a b c d e f g h i j k l Edward E. Louis jr. et al.: Molecular and morphological analyses of the sportive lemurs (Family Megaladapidae: Genus Lepilemur) reveals 11 previously unrecognized species. In: Texas Tech University Special Publications 49 (2006), S. 1-49. PDF 5 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  7. ^ a b Mathias Craul , Elke Zimmermann , Solofo Rasoloharijaona , Blanchard Randrianambinina, Ute Radespiel: Unexpected species diversity of Malagasy primates (Lepilemur spp.) in the same biogeographical zone: a morphological and molecular approach with the description of two new species. BMC Evolutionary Biology 2007, 7:83. DOI:10.1186/1471-2148-7-83
  8. ^ a b Runhua Lei et al.: Nocturnal Lemur Diversity at Masoala National Park. Special Publications Museum of Texas Tech University Number 53 (2008) PDF 20 Şubat 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  9. ^ a b B. Ramaromilanto, R. Lei, S. E. Engberg, S. E. Johnson, B. D. Sitzmann, and E. E. Louis, Jr.: Description of a new sportive lemur, Holland’s or Mananara-Nord sportive lemur, from Mananara-Nord Biosphere Reserve, Madagascar. In: Museum of Texas Tech University, N. 286 (2009), S. 1-22.

Dış bağlantılarDüzenle

  Vikitür'de Lepilemuridae ile ilgili taksonomik bilgiler bulunur.   Vikitür'de Lepilemur ile ilgili taksonomik bilgiler bulunur.